Trantsizio ekologiko bidezkoa

Frente Amplio taldeak BPGaren % 3,5 bideratuko du legez urtero trantsizio ekologikora, 2050ean klima-neutraltasuna lortzeko.

Argitaratua
Eguneratua

Datu nagusiak

  • BPGaren % 3,5 urtean trantsizio ekologikorako, legezko aurrekontu-konpromiso gisa.
  • % 38 2035ean eta % 85 2040an: isurien murrizketa 1990arekin alderatuta.
  • 2050 da klima-neutraltasunaren urtea.
  • % 100 2040an: elektrizitate-sorkuntza berriztagarria, tarteko urratsekin: % 81 2030ean eta % 90 2035ean.
  • Bost urtean behin karbono-aurrekontu lotesleak egongo lirateke, Estatuko Aurrekontu Orokorretan txertatuta.

Frente Amplio taldean proposatzen dugu BPGaren % 3,5 legez urtero trantsizio ekologikora bideratzea, isuriak 1990arekin alderatuta % 38 murriztea 2035ean eta % 85 2040an, eta 2050ean klima-neutraltasuna lortzea, 2040an elektrizitate-sorkuntza % 100 berriztagarria izanik.

Aldaketa hori zuzentzeko, Trantsizio Ekologikoko Presidenteordetza Exekutibo bat eta Klimaren aldeko Herritarren Batzar iraunkor bat sortuko ditugu. Legez aitortuko dugu energia, ura eta aire garbia lehen premiako ondasun komunak direla.

Programak dioena

Urtean BPGaren % 3,5eko inbertsioa trantsizio ekologikoan

  • 5.0.1. Klima-krisia da gure garaiko erronka nagusia. Bero-boladak, suteak, uholdeak eta lehorteak gure bizitzaren parte dira dagoeneko, eta auzo kalteberek eta landan, eraikuntzan edo aire zabalean lan egiten duten pertsonek pairatzen dituzte gehien. Ekonomia deskarbonizatzea eta elektrifikatzea aukera handia ere bada enplegua eta aberastasuna sortzeko eta hobeto bizitzeko. Ez dago trantsiziorik egiterik, pertsonak hari esker hobeto bizi ez badira. Legezko aurrekontu-konpromisoa, urtean BPGaren % 3,5 bideratzeko trantsizio ekologiko bidezkoko proiektuetara, industriaren deskarbonizaziora, klima-aldaketara egokitzera eta azpiegitura berdeetara.

Energia eta Klimako Plan Nazional Integratua (PNIEC) gorantz berrikustea:

  • 5.0.2. Isuriak 1990arekin alderatuta % 38 murriztuko ditugu 2035ean eta % 85 2040an, eta klima-neutraltasuna lortuko dugu 2050ean; helburu horiek klima-legerian eta energia-plangintzan txertatuko ditugu, haien betetze-maila ebaluatzeko eta betearazpen-neurriak doitzeko aukera emango duten sektorekako ibilbideekin.
  • 5.0.3. % 30eko elektrifikazioa lortuko dugu 2030ean, % 40koa 2035ean eta % 50ekoa 2040an, elektrifikazioa energia-kontsumo osoaren gaineko elektrizitate-ehuneko gisa neurtuta, eta azken hamarkadan gutxien hazi diren sektoreetan (garraioa, industria…) arreta berezia jarrita.
  • 5.0.4. Sorkuntza berriztagarria handituko dugu, 2030ean % 81era, 2035ean % 90era eta 2040an % 100era iritsi arte, berriztagarrien partaidetza elektrizitate-sorkuntza osoaren gainean neurtuta, eta berriztagarrien hedapena eskari berriekin, sareekin, biltegiratzearekin eta malgutasunarekin koordinatuta.
  • 5.0.5. Gorantz berrikusiko ditugu Klima Aldaketari eta Trantsizio Energetikoari buruzko Legearen eta PNIECen helburuak eta xedeak, helburu eguneratuak txertatuz, bai eta sorkuntzaren, elektrifikazioaren, sareen, biltegiratzearen eta erregai fosilak kentzearen plangintza bateratua ere. Helburu orokorrekin koherenteak diren urteko eta sektorekako mugarriak ezarriko ditugu.
  • 5.0.6. Garapen jasangarriaren aldeko politiken koherentzia bultzatuko dugu, ongizate partekatuaren eragina biderkatzeko, udalerrien, autonomia-erkidegoen eta Estatuko gobernuaren tokiko jabetzetik nazioarteko eremura, politika publikoak beren dimentsio guztietan modu koordinatuan ezarriz.
  • 5.0.7. Etorkizuneko belaunaldien legea: Belaunaldien arteko eta planetarekiko elkartasunaren alde lan egingo dugu, garapen jasangarriaren printzipioak aplikatuz, arau bakoitzak oraingo eta etorkizuneko belaunaldiengan duen eraginaren aldez aurreko ebaluazioa, inpaktu-txostenak eta ondorengo ebaluazioa jasoko dituen lege-garapen baten bidez.
  • 5.0.8. BPGaz harago doazen adierazleak txertatuko ditugu, gure herrialdeko politika publikoen alderdi sozialak eta ingurumenekoak jasotzeko. Zehazki, bost urteko karbono-aurrekontu lotesleak sartuko ditugu, Estatuko Aurrekontu Orokorretan txertatuta geratu beharko dutenak, ministerio bakoitzak klima-helburuekiko lerrokatzeari buruz urtero egindako txostenekin batera.
  • 5.0.9. Bioeskualde handien garapena bultzatuko dugu; herrialdeko ekosistema handiak kudeatzeko gobernantza administratiboko erakunde berriak izango dira, eta, gaur egungo banaketa politiko-administratiboak eta haien eskumenak zalantzan jarri gabe, erronka ekologikoei lurralde jakin batean helduko diete.
  • 5.0.10. Legez aitortuko dugu energia, ura eta aire garbia lehen premiako ondasun komunak direla. Haietarako sarbide unibertsala bermatuko dugu, haien funtsezko kudeaketa pribatizatzea debekatuko dugu eta printzipio hori sektoreko araudian txertatuko dugu.
  • 5.0.11. Klimaren aldeko Herritarren Batzar iraunkor bat sortuko dugu, kideak urtero berrituko dituena eta bere gomendioei gobernuak erantzun loteslea ematea ezarriko duena.
  • 5.0.12. Trantsizio Ekologikoko Presidenteordetza Exekutibo bat sortuko dugu, gainerako ministerioen gaineko mailarekin eta aginpidearekin, Trantsizio Ekologikorako Gobernuaren Batzorde Delegatu baten buru izango dena eta gaitasuna izango duena politika, aurrekontu eta arau guztiak nazio-mailan finkatutako klima-helburuekin koherenteak izan daitezen.
  • 5.0.13. Publizitate fosila debekatuko dugu, bere garaian tabakoarekin egin zen bezala. Korporazio fosilen logotipoak kenduko ditugu kirol-ekitaldietatik, hezkuntza-erakundeetatik eta kultura-babesletzetatik. Helburua ez da isuriak murriztea, baizik eta korporazio horiek zilegitasun soziala eros ez dezaten eragoztea.

Galderak eta erantzunak

Zenbat diru bideratuko du Frente Amplio taldeak trantsizio ekologikora?

BPGaren % 3,5 urtero, legez aurrekontu-konpromiso gisa finkatuta. Frente Amplio taldeak trantsizio ekologiko bidezkoko proiektuetara, industriaren deskarbonizaziora, klima-aldaketara egokitzera eta azpiegitura berdeetara bideratuko luke.

Frente Amplio taldearen abiapuntua da klima-krisiak dagoeneko eragiten diola eguneroko bizitzari, eta ekonomia deskarbonizatzea eta elektrifikatzea aukera bat ere badela enplegua sortzeko eta hobeto bizitzeko.

Zer klima-helburu jartzen ditu Frente Amplio taldeak?

Frente Amplio taldeak proposatzen du isuriak 1990arekin alderatuta % 38 murriztea 2035ean eta % 85 2040an, eta 2050ean klima-neutraltasuna lortzea. Elektrizitate-sorkuntza % 100 berriztagarria izango litzateke 2040an, eta elektrifikazioa energia-kontsumo osoaren % 50era iritsiko litzateke urte horretan bertan.

Helburu horiek klima-legerian txertatuko lirateke, Energia eta Klimako Plan Nazional Integratua gorantz berrikusiz, urteko eta sektorekako mugarriekin. Gainera, bost urteko karbono-aurrekontu lotesleak egongo lirateke Estatuko Aurrekontu Orokorren barruan, ministerio bakoitzak klima-helburuekiko lerrokatzeari buruz urtero egingo lukeen txosten batekin.

Nork zuzenduko du trantsizio ekologikoa Gobernuan?

Trantsizio Ekologikoko Presidenteordetza Exekutibo batek, gainerako ministerioen gaineko mailarekin eta aginpidearekin. Frente Amplio taldeak proposatzen du gaitasuna izatea politika, aurrekontu eta arau guztiak klima-helburuekin koherenteak izan daitezen, eta Trantsizio Ekologikorako Gobernuaren Batzorde Delegatu baten buru izatea.

Halaber, Klimaren aldeko Herritarren Batzar iraunkor bat sortuko luke; kideak urtero berrituko lituzke, eta haren gomendioek gobernuaren erantzun loteslea izango lukete.

Ura edo energia pribatizatu ahal izango dira?

Ez. Frente Amplio taldeak proposatzen du energia, ura eta aire garbia lehen premiako ondasun komun gisa aitortzea legez, haietarako sarbide unibertsala bermatzea eta haien funtsezko kudeaketa pribatizatzea debekatzea. Printzipio hori sektore bakoitzaren araudian txertatuko litzateke.

Zer da Frente Amplio taldeak proposatzen duen etorkizuneko belaunaldien legea?

Arau bakoitzak oraingo eta etorkizuneko belaunaldiengan duen eragina ebaluatzera behartuko lukeen lege bat da, aldez aurreko ebaluazio batekin, inpaktu-txostenekin eta ondorengo ebaluazio batekin.

Frente Amplio taldeak BPGaz harago doazen adierazleak gehitzen ditu, politika publikoen alderdi sozialak eta ingurumenekoak neurtzeko.

Zergatik debekatu nahi du Frente Amplio taldeak erregai fosilen publizitatea?

Korporazio fosilek zilegitasun soziala eros ez dezaten, bere garaian tabakoarekin egin zen bezala. Programak argitzen du debeku horren helburua ez dela isuriak murriztea.

Korporazio fosilen logotipoak desagertu egingo lirateke kirol-ekitaldietatik, hezkuntza-erakundeetatik eta kultura-babesletzetatik.

Beste neurri batzuk