Guía de apoderadas e apoderados
Índice
1. Benvida
O domingo 29 de novembro es a cara visible da Fronte Ampla no teu colexio electoral. O teu traballo é que non se perda ningún voto noso por unha papeleta que falta, un voto nulo mal decidido ou unha acta mal copiada.
Para todo o que non estea aquí, a túa referencia é a coordinación de zona. Ante a dúbida, pregunta antes de actuar.
Grazas por dedicar un domingo de novembro a este esforzo colectivo. É a nosa responsabilidade rematalo xuntas e asegurar que non se perde nin un só dos votos que tanta xente nos confiou.
Lembra: o teu traballo marca a diferenza.
O esencial, en tres ideas:
Papeletas. Que as da Fronte Ampla estean sempre, no seu sitio e en cantidade.
Escrutinio. Examínase cada voto dubidoso; se a mesa decide mal, reclamación por escrito.
Actas. Non se dá ningunha por boa sen cotexala coas túas anotacións e comprobar que os nosos votos están na súa casa.
2. Apoderadas e interventores
Representamos a Fronte Ampla nos colexios durante toda a xornada, ante as mesas e ante os electores. Pero non todas as credenciais son iguais: mira a túa, nela di que es. Confundir ambas as figuras é a fonte da metade dos rozamentos coas mesas.
Quen é quen
| Apoderada/o | Interventora/or | |
|---|---|---|
| Onde actúa | En calquera colexio e mesa da provincia (circunscrición) | Na mesa concreta que figura na súa credencial |
| Deliberacións da mesa | Non intervén nelas | Participa con voz, sen voto |
| Reclamacións e protestas | Si, por escrito | Si, por escrito |
| Copias de actas | Pode solicitalas | Pode solicitalas |
| Onde vota | Na súa propia mesa, segundo o censo | Na mesa onde está acreditado, se é elector da provincia |
| Cantos | Os que nomee a Fronte Ampla | Ata dous por mesa e candidatura, que poden quendarse |
Na práctica: se nunha mesa hai interventor da Fronte Ampla, é quen defende os nosos votos na deliberación. Ti vixías o colexio, dás apoio e avisas a coordinación. Se unha mesa importante queda sen interventor noso, comunícao no acto.
Os teus apoios durante o día
A coordinación
Cada territorio decide como se organiza: quen é o teu contacto, por que canle recibes as instrucións e a quen se lle traslada cada incidencia. Antes do 29N daranche un nome e un teléfono.
O móbil
Cárgao a noite anterior e leva batería externa: é a túa liña directa coa coordinación.
Como aparece a Fronte Ampla na papeleta
Nalgunhas circunscricións a Fronte Ampla concorre con outra denominación. Ante a dúbida, coordinación confirmarache como aparece na túa.
Dereitos e límites
A túa función é vixiar que a votación e o escrutinio se axustan á lei, non facer campaña. Leva a credencial e o DNI sempre enriba e a tarxeta da Fronte Ampla ben visible: a mesa ou as autoridades poden pedirchos.
Podes
- Entrar libremente en calquera colexio electoral da provincia.
- Vixiar que hai papeletas da Fronte Ampla nas mesas de papeletas e, se as hai, nas cabinas, e pedir que se repoñan.
- Comprobar que quen vota se identifica ben e figura na lista de electores.
- Orientar a quen pregunte onde está a súa mesa, que documento necesita ou onde están as papeletas.
- Estar presente en todo o escrutinio, tamén na apertura do voto por correo.
- Presentar reclamacións e protestas por escrito e esixir que consten na acta de sesión.
- Solicitar copia da acta de constitución e certificación do escrutinio e da sesión.
Non podes
- Pedir o voto nin dar papeletas, aínda que chas pidan.
- Tocar as papeletas das mesas de papeletas nin as do reconto, agás que a mesa o acorde.
- Deliberar na mesa se non es interventor.
- Fotografar ou copiar as listas do censo, nin fotografar votantes ou o momento do voto. Son datos persoais protexidos.
- Levar chapas, adhesivos, camisetas, pulseiras ou panos de ningunha causa ou organización. É imprevisible o que cada presidencia considere propaganda.
O mellor consello: non perdas o sorriso
Desactiva conflitos e volve razoable a xente onde un cello engurrado a bloquearía. Gáñache aliadas na mesa e é a mellor carta de presentación da Fronte Ampla no colexio.
3. Antes do 29 de novembro
Chega ao domingo coa credencial revisada, o material preparado e o teu voto resolto.
- Credencial: Expídea a Xunta Electoral de Zona. Comproba que o teu nome e DNI son correctos. Sen credencial non hai acceso.
- O teu voto: Se es apoderada, votas na túa mesa segundo o censo; se vas estar noutro colexio ou municipio, solicita o voto por correo antes do 19 de novembro. Se es interventor, podes votar na mesa onde estás acreditado, sempre que sexas elector da provincia.
- Traballo: Se traballas por conta allea o domingo 29, tes dereito a permiso retribuído. Confirma con coordinación as condicións do teu caso.
- Orde de papeletas: Coordinación enviarache a orde oficial de candidaturas proclamadas. Gárdaa no móbil.
- Roupa: É novembro: anoitece cedo e moitos colexios non teñen calefacción o domingo. Abrígate, o escrutinio pode alongarse.
- Nada de símbolos: Nin chapas, nin adhesivos, nin camisetas, pulseiras ou panos de ningunha causa ou organización, por transversais que che parezan.
Material para levar
- Credencial e DNI orixinal.
- Tarxeta da Fronte Ampla, visible.
- Móbil cargado e batería externa.
- Dous ou tres bolígrafos.
- Varias copias do modelo de reclamación e da folla de control.
- O cartafol de actas que che entregará coordinación.
- Auga e algo de comer.
4. A xornada, paso a paso
Chega ás 8:00. A votación vai de 9:00 a 20:00 e o escrutinio comeza en canto se pecha.
8:00. Constitución das mesas
Presidencia e dous vogais, cos seus suplentes. Se unha mesa non logra constituírse, avisa de inmediato a coordinación: a presidencia debe comunicalo á Xunta Electoral de Zona.
8:00-9:00. Comprobacións
Tres comprobacións, por esta orde: nas mesas de papeletas están as nosas, na orde oficial e en cantidade. Nas cabinas, se hai papeletas, que estean as nosas. Sen propaganda dentro do colexio nin nas inmediacións. Preséntaste a cada mesa como apoderada da Fronte Ampla, cun sorriso, e avisas de que pedirás copia das actas. Recolles as copias da acta de constitución.
9:00-20:00. Votación
Visible, revisando as papeletas a miúdo e preto das mesas. Vota, come e descansa nos momentos de menos afluencia, sempre por quendas: o colexio nunca debe quedar sen apoderado noso.
20:00. Fin da votación
A presidencia anuncia o peche; votan só os electores que xa están dentro do local. Se houbo interrupción, a votación prolóngase o mesmo tempo.
Voto por correo
A mesa abre un a un os sobres recibidos durante o día, á vista de todos, comproba a documentación, marca o elector e introduce o sobre de votación na urna sen abrilo. Os chegados despois das 20:00 non se computan na mesa.
Peche
Votan os membros da mesa e os interventores. Péchase a votación.
Escrutinio
Primeiro Congreso, despois Senado. Anotas os resultados na túa folla de control.
Actas
Recolles as copias, cotéxalas, preparas o cartafol e entrégasllo a coordinación.
5. O proceso electoral, en detalle
A autoridade no recinto é a representación da Administración; dentro de cada mesa, a súa presidencia. Dirixe cada problema a quen corresponda.
O colexio electoral
Nin dentro nin nas inmediacións pode haber propaganda, grupos que dificulten o acceso nin persoas que presionen os votantes. Se ves algo, avisa a representación da Administración e o conserxe. Se non se corrixe, avisa a coordinación de zona.
As mesas de papeletas
As papeletas e os sobres do Congreso son brancos; os do Senado, sepia. A orde de colocación é a da proclamación oficial de candidaturas, que che enviará coordinación. Adoita colocalas o conserxe.
Orde alterada ou papeletas nosas agochadas
Pídelle á Administración que o corrixa. Non toques nada ti. Se non se corrixe, presenta reclamación ante a mesa máis próxima e avisa a coordinación.
Papeletas nosas a piques de esgotarse
Avisa no acto a Administración e a coordinación.
Se se esgotan, a votación interrómpese
A presidencia das mesas afectadas comunícallo á Xunta Electoral de Zona, que repón papeletas. A interrupción non pode pasar dunha hora e a votación prolóngase o mesmo tempo. Se a mesa non interrompe a votación, reclamación por escrito e aviso inmediato a coordinación.
As cabinas de votación
Non é obrigatorio que teñan papeletas, e que estean baleiras non é grave. O grave é que haxa papeletas doutras candidaturas e non as da Fronte Ampla: pídelle á Administración ou ao conserxe que se corrixa.
A mesa electoral e os votantes
A mesa constitúese con presidencia e dous vogais, e debe ter polo menos dous membros presentes en todo momento. Se queda con dous, avisa a coordinación; se queda cun, a votación debe parar e avisas de inmediato.
Quen vota
Nunhas xerais votan as persoas de nacionalidade española, maiores de idade e inscritas no censo. Non votan persoas estranxeiras, aínda que teñan NIE.
Con que documento
DNI, pasaporte ou permiso de conducir: orixinais e con fotografía. Admítense caducados. Tamén vale o DNI dixital da app MiDNI, se o elector xera na mesa o código QR temporal e a mesa o verifica. Non valen fotocopias, fotos ou capturas no móbil, nin o carné de conducir dixital (MiDGT).
Quen non figura na lista
Só pode votar se presenta certificación censual específica ou sentenza xudicial que lle recoñeza o dereito, ademais do seu documento. A tarxeta censual que chega á casa non serve para iso.
Voto por correo
Quen o solicitou aparece marcado na lista e non pode votar en persoa, aínda que non chegase a envialo. Comproba ao principio que a mesa sabe identificar esa marca.
A orde correcta en cada voto
- O elector identifícase.
- A mesa comproba que está na lista, que non votou por correo e que non votou xa.
- Os vogais anótano.
- Só entón a presidencia introduce o sobre na urna. Nunca unha papeleta sen sobre.
Se unha mesa salta pasos, lémbrallo con amabilidade: «se despois non cadra, é un lío para todas».
Se entra na urna un voto que non debía
A urna non se abre xamais para corrixilo. O sucedido debe constar na acta de sesión. Non aceptes solucións improvisadas como retirar un sobre ao chou: non teñen base legal. Avisa a coordinación e, se non se anota na acta, presenta reclamación.
Accesibilidade e voto asistido
Toda persoa inscrita no censo ten dereito a votar, tamén con discapacidade. O noso papel é que ninguén quede sen votar por unha barreira ou un erro da mesa.
Voto asistido
Unha persoa con discapacidade pode votar coa axuda de alguén da súa confianza. A mesa non pode impedirllo nin cuestionar a súa capacidade.
Voto accesible para persoas cegas
Quen o solicitou en prazo recibe na mesa a documentación en braille. Se a mesa non a ten ou non sabe tramitala, avisa a Administración e a coordinación.
Barreiras físicas
Se alguén non pode chegar ata a mesa, avisa a Administración para que busque a solución. Non movas nada ti: a urna non se despraza sen que o decida a presidencia e conste na acta.
Persoas maiores ou desorientadas
Axuda a localizar a súa mesa e explica que documento necesitan. Nunca lles deas nin lles recomendes unha papeleta.
Reclamacións ante a mesa
Unha reclamación non é un enfrontamento: mantén aberto o asunto para que o equipo xurídico poida gañalo ante a Xunta Electoral. Se non reclamas na mesa, o asunto péchase e os nosos dereitos pérdense.
Como reclamar
- Fala coa presidencia: con firmeza, sen levantar a voz, explicando o motivo.
- Se a mesa mantén o seu criterio, presenta a reclamación por escrito e por duplicado. Unha copia para a presidencia, outra para ti.
- Comproba que consta na acta de sesión. Se hai un voto en disputa, que se conserve co seu sobre e se una á documentación.
- Avisa de inmediato a coordinación de zona, que o trasladará ao equipo xurídico.
Con mesura
Non hai límite de reclamacións, pero cada reclamación tensa a xornada. Intervén con firmeza cando estea en xogo o dereito ao voto. Ante a dúbida, consulta antes con coordinación.
Motivos habituais de reclamación
- Negarse a entregar copia ou certificación das actas.
- Falta de papeletas sen interromper a votación.
- Votar sen identificarse debidamente, ou sen figurar na lista e sen certificación censual específica ou sentenza.
- Non seguir as regras do escrutinio.
- Anular un voto válido ou dar por válido un nulo.
- Negarse a incluír unha protesta na acta de sesión.
Comunica tamén a coordinación as reclamacións doutras candidaturas que afecten a votos da Fronte Ampla.
Que facer e a quen avisar
Mesa sen constituír á súa hora
- Non fas nada sobre a mesa; só observas
- Avisa a coordinación, de inmediato
Faltan ou esgótanse as nosas papeletas
- Pides reposición; se se esgotan, que se interrompa a votación
- Avisa a Administración e coordinación, de inmediato
Propaganda no colexio ou arredores
- Pides que se retire
- Avisa a Administración; a coordinación se persiste
Mesa que salta o procedemento
- Lémbralo con amabilidade
- Avisas a coordinación se se repite
Discrepancia sobre un voto ou unha acta
- Reclamas por escrito
- Avisa a coordinación, de inmediato
Conflito con apoderados doutra candidatura
- Non entras ao trapo; apártaste e documentas
- Avisa a coordinación; a Administración se altera a orde
Coacción a votantes ou altercado
- Non intervés fisicamente
- Avisas a Administración e coordinación; as forzas de seguridade se hai risco
Dúbida que non resolve esta guía
- Consultas con coordinación antes de actuar
O escrutinio: votos válidos, nulos e en branco
O escrutinio é público e faise primeiro para o Congreso e despois para o Senado. É o momento en que máis votos se gañan ou se perden: non te despistes.
Como se fai. A presidencia saca os sobres un a un, extrae a papeleta, móstraa e le en voz alta a quen corresponde. Se tes dúbidas sobre unha papeleta lida, podes pedir examinala no acto. Os votos por correo chegados despois das 20:00 non se computan na mesa.
Votos válidos
- Sobre cunha soa papeleta.
- Sobre con varias papeletas da mesma candidatura: conta como un voto.
- Papeleta cun subliñado ou marca que non risque, emende ou exclúa candidatos nin altere a súa orde.
Votos nulos
- Sobre ou papeleta que non sexan do modelo oficial, ou sobre alterado.
- Papeleta sen sobre.
- Sobre con papeletas de candidaturas distintas.
- Papeleta con nomes engadidos, riscados ou modificados, orde alterada, calquera lenda ou expresión, ou calquera outra alteración voluntaria.
- Sobre que contén un papel en branco ou outro papel que non é unha papeleta.
- Senado: papeleta con máis candidatos marcados dos permitidos na provincia.
Votos en branco
- Sobre sen papeleta.
- Senado: papeleta sen ningún candidato marcado.
A diferenza importa
O voto en branco conta como válido e o nulo non. Ante a dúbida, o criterio é respectar ao máximo a vontade do votante. Se a mesa decide en contra, reclamación por escrito e que o voto se conserve.
O reconto
Funciona mellor cantas menos mans toquen as papeletas: orde, as de cada candidatura xuntas e montes de dez que todas poidan repasar. As apoderadas non tocamos as papeletas, agás que a mesa o acorde.
O total de sobres debe coincidir co número de votantes anotados na lista. Unha vez cadrados, a presidencia fai público o resultado e ti anótalo na túa folla de control. Se non cadra, que conste na acta.
O Senado: Senado de Progreso
No Senado non hai papeleta da Fronte Ampla. A Fronte Ampla concorre xunto ao PSOE nas candidaturas conxuntas de Senado de Progreso.
Coordinación confirmarache como aparece na papeleta da túa provincia.
Como se vota
Unha soa papeleta sepia con todas as candidatas e candidatos. Cada elector marca cunha cruz a quen queira, ata o máximo que indica a papeleta, e pode elixir persoas de candidaturas distintas.
Como se conta
No Senado vótase a persoas, non a partidos:
- A presidencia le en voz alta, papeleta a papeleta, o nome de cada persoa marcada.
- Cada cruz é un voto para esa persoa. Unha papeleta con tres cruces son tres votos a tres persoas, sexan da candidatura que sexan.
- Con menos cruces do máximo, a papeleta é válida; con máis das permitidas, nula; sen ningunha, voto en branco.
- Anota cada candidata e candidato de Senado de Progreso polo seu nome na túa folla de control e comproba que na acta cada un ten os seus votos na súa liña.
Quen actúa por Senado de Progreso
A túa credencial da Fronte Ampla é da candidatura ao Congreso. Quen representa Senado de Progreso no escrutinio do Senado decídeo cada territorio: coordinación diracho.
Que se conserva
As papeletas nulas e as que fosen obxecto de reclamación únense á acta e viaxan á Xunta Electoral. O resto destrúese en presenza dos asistentes. Antes de que iso ocorra, asegúrate de que calquera voto en disputa está apartado co seu sobre.
As actas
Cada mesa levanta cinco actas e son a base do escrutinio xeral na Xunta Electoral. Unha acta mal copiada pode custar centos de votos.
Acta de constitución
Certifica que a mesa se constituíu, quen a forma e as incidencias do inicio.
1 acta para toda a xornada.
Acta de escrutinio
Certifica os votos emitidos, nulos, en branco e a cada candidatura (Senado: a cada candidato).
1 acta para o Congreso e 1 acta para o Senado.
Acta de sesión
Certifica o número de electores e votantes, resultados, reclamacións, resolucións da mesa e incidencias.
1 acta para o Congreso e 1 acta para o Senado.
Antes de que se asine a acta, comproba
- Que os votos da Fronte Ampla están na nosa casa, sen saltos de liña nin cifras cambiadas de fila.
- Que as cifras coinciden coas que anotaches na túa folla de control.
- Que as sumas cadran: nulos + brancos + válidos = votos emitidos.
- Que as túas reclamacións constan na acta de sesión.
Pide as túas copias das actas
A mesa debe prever tantos xogos de copias como candidaturas con apoderados presentes. Se se negan a darche copia ou certificación, é motivo de reclamación.
6. Última tarefa: o cartafol de actas
Xa rematamos? Aínda non. Quen revise as actas nos días seguintes, de cara ao escrutinio xeral, traballa co que ti entregues. Non marches sen deixalas ordenadas.
- Usa a copia da acta de constitución (tamaño A3) como carpetiña: dóbraa pola metade coa cara en branco cara a fóra.
- Na cara exterior escribe a localidade, o colexio electoral e a mesa.
- Dentro, as catro actas desa mesa: escrutinio e sesión do Congreso; escrutinio e sesión do Senado. Engade a túa folla de control e as copias das túas reclamacións.
- Reúne todas as carpetiñas do colexio no cartafol da Fronte Ampla. Na portada: localidade, colexio e, cando corresponda, distrito ou barrio.
- Entrégao segundo che indique a coordinación de zona.