Hezkuntza publikoa, aukera-berdintasunerako
Frente Amplio taldeak BPGaren % 7ra eramango du hezkuntza-inbertsioa 2030ean, eta legez finkatuko du gela bakoitzeko gehieneko ikasle kopurua.
- Argitaratua
- Eguneratua
Datu nagusiak
- BPGaren % 7 2030ean: Hezkuntza Finantzatzeko Lege batek blindatuko lukeen gutxieneko hezkuntza-inbertsioa.
- 15 ikasle gela bakoitzeko gehienez Lehen Hezkuntzan eta LHn, 20 Bigarren Hezkuntzan eta 23 Batxilergoan, legez finkatuta.
- 500.000 ikasle gehiagok izango lukete beka, eskola publikoko familia kalteberentzat derrigorrezko etapetako bekak bikoiztuta.
- 18 eskola-ordu gehienez Bigarren Hezkuntzan, Batxilergoan, LHn eta Araubide Berezian, eta 23 Haur eta Lehen Hezkuntzan.
- Eskualdeko BPGaren % 1, gutxienez, bideratuko lukete autonomia-erkidegoek beren unibertsitate publikoetara.
Frente Amplio taldean Hezkuntza Finantzatzeko Lege bat proposatzen dugu, hezkuntza-inbertsioa 2030ean BPGaren % 7ra eramango duena, bai eta gela bakoitzeko gehieneko ratioak legez finkatzea eta etapa guztietan, 0tik 3 urtera bitartean ere bai, lehentasunez plaza publikoak sortzea ere. Itunpeko ikastetxeak dauden bitartean, derrigorrezko kuotak debekatuko ditugu funts publikoekin sostengatutako ikastetxeetan.
Bekak igoko ditugu, irakasleen eskola-orduak legez mugatuko ditugu eta autonomia-erkidegoek beren eskualdeko BPGaren % 1 gutxienez beren unibertsitate publikoetara bideratzea ziurtatuko dugu.
Programak dioena
Aukera-berdintasunerako hezkuntza publikoaren finantzaketa eta eredua
- 2.5.1. Hezkuntza-gastu publikoaren legezko zorua: Hezkuntza Finantzatzeko Lege bat onartuko dugu, Estatuaren gutxieneko inbertsio-ehuneko bat legez blindatuko duena; ehuneko horrek BPGaren % 7ra iritsi beharko du 2030ean.
- 2.5.2. Lehentasunez plaza publikoak sortuko ditugu etapa guztietan —0tik 3 urtera bitartean ere bai—, eta ibilbide-orri progresibo bat ezarriko dugu, ikasle guztiek hezkuntza publikoaz gozatu ahal izateko bidean aurrera egiteko. Itunpeko ikastetxeekin batera bizi beharreko aldian, berehala debekatuko dira derrigorrezko kuotak funts publikoekin sostengatutako ikastetxeetan, eta ez-betetzeak zehatu egingo dira. Helburua da funts publikoen % 100 hezkuntza publikora bideratzea.
- 2.5.3. Gelako ratioak legez murriztea: Gela bakoitzeko gehieneko ratioak legez finkatuko ditugu:
- Haur Hezkuntza:
- 4 haur 0 eta 1 urte artean
- 6 haur 1 eta 2 urte artean
- 8 haur 2 eta 3 urte artean
- 15 Lehen Hezkuntzan eta LHn, 20 Bigarren Hezkuntzan eta 23 Batxilergoan, eta hezkuntza-laguntzaren berariazko premiak dituzten ikasleak (HLBP) bikoitz zenbatuko dira ratioaren ondorioetarako.
- 2.5.4. Inklusiorako eta segregazioaren aurkako plan estatala: Eskola-segregazioaren aurkako planak, ikastetxe bakoitzeko HLBP ikasleen erreserba eta gehieneko muga, matrikula biziaren kudeaketa egokia, eta eskolaz kanpoko jardueretara eta kirol-jarduera osagarrietara sarbide bermatua.
- 2.5.5. Neurogarapenaren nahasmenduei eta zailtasun larriei arreta: Neurogarapenaren edo ikaskuntzaren nahasmenduak dituzten ikasleentzako baliabideen plan estatala, kasu larrietarako hezkuntza-arretako zentroen sare bat sortzearekin batera.
- 2.5.6. Osasun mentala eta eskola-jazarpenaren prebentzioa: Larrialdi-unitateak sortuko ditugu hezkuntza-eremuan osasun mentalari arreta emateko eta suizidioa prebenitzeko, bullyingaren aurkako plan integralekin eta konplexutasun handiko ikastetxeetan baliabide indartuekin batera.
- 2.5.7. Hizkuntza koofizialak eta hizkuntza-eredua: Hizkuntza koofizialak Estatu osoan ikasteko eta zabaltzeko Plan Estatal bat abiaraziko dugu, Katalunian katalana hizkuntza komunikatzaile duen hizkuntza-murgiltzea bermatuz.
- 2.5.8. Estatuaren eskumeneko hezkuntza-curriculumaren bidez, balio demokratikoetan, berdintasunean eta memoria demokratikoan oinarritutako ikaskuntzak indartuko ditugu.
- 2.5.9. Adimen artifizialaren eta telefono mugikorren erregulazioa: Azterketa pedagogiko bat abiaraziko dugu hezkuntza-komunitatearekin, AAren erabilera arduratsua arautzeko eta ikastetxeetan telefono mugikorren erabilera mugatzeko/arautzeko.
- 2.5.10. Azpiegituren, klimatizazioaren eta landa-eskolaren plana: Gelak eraiki, berritu eta klimatizatzeko inbertsio-plan estatala, autonomia-erkidegoekin lankidetzan, landa-eremuko eskola publikoa sustatuz despopulazioari aurre egiteko.
Bekak, laguntzak eta hezkuntza-ekitatea
- 2.5.11. Beken aurrekontua Europako batezbestekora igotzea (BPGaren % 0,44): Derrigorrezkoaren ondoko beken zenbatekoak BPGaren % 0,44ra arte handituko ditugu, ikasturte hasieran kobratzea bermatuz, egoitza-laguntzak handituz eta beka-soldatak sortuz, arrazoi ekonomikoengatik eskola uztea saihesteko.
- 2.5.12. Familia kalteberentzako bekak indartzea: Derrigorrezko hezkuntza-etapetako bekak bikoiztuko ditugu eskola publikoko familia kalteberetako ikasleentzat (500.000 ikasle gehiagorengana iritsiz).
- 2.5.13. Berariazko premiak dituzten ikasleak (HLBP) indartzea: % 60 handituko ditugu HLBP ikasleentzako bekak (arrazoi sozioekonomikoengatik, nahasmenduengatik edo desgaitasunagatik), kolektibo berriak sartuko ditugu eta familia-errentaren irizpidea ezarriko dugu erabakigarri gisa, egiaztapen teknikoaren ondoren.
- 2.5.14. Zerbitzu osagarrien doakotasuna: Lurralde Lankidetzako Programak indartuko ditugu, jantoki-zerbitzuetan, eskola-garraioan eta material didaktikoan zuzeneko laguntzak eta doakotasuna ziurtatzeko.
Irakasleen baldintzak hobetzea: irakasten diguna zaintzea
- 2.5.15. Irakasleen eskola-zama murriztea: Estatuak legez finkatzea gehienez 18 eskola-ordu Bigarren Hezkuntzan, Batxilergoan, LHn eta Araubide Berezian, eta 23 ordu Haur eta Lehen Hezkuntzan.
- 2.5.16. Irakasleen Desburokratizaziorako Plan Estatala: Txostenak, programazioak eta ebaluazioak sinplifikatuko ditugu, eskoletako plataforma digitalak bateratuko ditugu eta izapide bikoiztuak kenduko ditugu.
- 2.5.17. Irakaslearen Estatutua eta lan-baldintzak: Irakaslearen Estatutua onartuko dugu, laneko bitartekotasuna murriztuko dugu, etengabeko prestakuntza hobetuko dugu, eta tutoretzen kudeaketa eta gatazken konponketa indartuko ditugu.
Unibertsitate-sistema, UNED eta unibertsitate pribatuak
- 2.5.18. Unibertsitate publikoentzako finantzaketa autonomikoa (LOSU): Unibertsitate Sistemaren Lege Organikoa (LOSU) aldatuko dugu, autonomia-erkidegoek beren eskualdeko BPGaren % 1 gutxienez bidera dezaten beren unibertsitate publikoen finantzaketara.
- 2.5.19. Unibertsitate publikoetako graduko eta masterreko plaza publikoak ugarituko ditugu, bereziki lanbide batean sartzeko beharrezkoak diren titulazioetan, eta haien prezioak jaitsiko ditugu.
- 2.5.20. Unibertsitate pribatuentzako estandarrak eta auditoretzak: Estatuko araudia onartuko dugu, unibertsitate pribatuari irakaskuntza- eta ikerketa-funtzionamenduan publikoaren baldintza berberak eskatuko dizkiona, ANECAk aldizka egingo dituen kalitate-auditoretzekin batera; ANECAk zehatzeko ahalmena izango du ez-betetzeen aurrean.
- 2.5.21. UNEDen eraldaketa eta aurrez aurreko hedapena: Aurrekontu-zuzkidura UNEDentzat, aurrez aurreko zentroak eta prezio eskuragarriko egoitzak irekitzeko eta errentaren araberako deskontuak ezartzeko, unibertsitate-eskaintza publikoaren defizita duten autonomia-erkidegoetan.
- 2.5.22. Finantza-iraunkortasuna eta unibertsitateetako plantillak: Irakaskuntzarako eta ikerketarako urte anitzeko finantzaketa-planak, graduko/masterreko plaza publikoak ugaritzea, prezioak doakotasunerantz jaistea eta birjartze-plan estatalak, irakasle eta ikertzaileen (PDI) eta kudeaketa, administrazio eta zerbitzuetako langile teknikoen (PTGAS) enplegu prekarioa murrizteko.
- 2.5.23. Unibertsitate publikoetan ikerketa sustatuko dugu beka eta laguntza gehiagorekin, doktoretza aurreko kontratuetarako FPI eta FPU laguntzak handituko ditugu, eta Margarita Salas laguntzak berreskuratuko ditugu, ikertzaile-karrera egonkortzeko eta doktoretza ondoko prekarietatea amaitzeko.
- 2.5.24. ANECA osorik erreformatuko dugu, kalitaterako eta ikuskapen akademikorako erakunde bat izan dadin, eta ez sarbide-iragazki bat.
- 2.5.25. Irakasle ordezkoaren figura kenduko dugu, betetzen duena prekarizatzen baitu eta kontratazio berriak desmotibatzen baititu; kontratu guztiak egonkortuko ditugu eta zain dauden plazak erabat birjarriko ditugu.
Galderak eta erantzunak
Zenbat inbertituko du Frente Amplio taldeak hezkuntza publikoan?
BPGaren % 7, 2030ean. Frente Amplio taldeak Hezkuntza Finantzatzeko Lege bat proposatzen du, hezkuntzan Estatuak egin beharreko gutxieneko inbertsio-ehuneko bat legez blindatzeko; ehuneko horrek zifra horretara iritsi beharko du.
Gainera, inbertsio-plan estatal batek, autonomia-erkidegoekin lankidetzan, gelak eraikitzea, berritzea eta klimatizatzea finantzatuko luke, eta landa-eremuko eskola publikoa sustatuko luke despopulazioari aurre egiteko. Lurralde Lankidetzako Programak indartu egingo lirateke, jantokian, eskola-garraioan eta material didaktikoan zuzeneko laguntzak eta doakotasuna ziurtatzeko.
Zenbat ikasle egongo dira gela bakoitzean Frente Amplio taldearekin?
Gehienez, 15 Lehen Hezkuntzan eta LHn, 20 Bigarren Hezkuntzan eta 23 Batxilergoan. Frente Amplio taldeak proposatzen du ratio horiek legez finkatzea eta hezkuntza-laguntzaren berariazko premiak dituzten ikasleak (HLBP) bikoitz zenbatzea.
Haur Hezkuntzan, gehieneko ratioak hauek izango lirateke: 4 haur 0 eta 1 urte artean, 6 haur 1 eta 2 urte artean eta 8 haur 2 eta 3 urte artean.
Itunpeko ikastetxeek kuotak kobratu ahal izango dituzte?
Ez. Frente Amplio taldeak proposatzen du funts publikoekin sostengatutako ikastetxeetan derrigorrezko kuotak berehala debekatzea, eta kobratzen dituztenei zehapenak jartzea.
Frente Amplio taldearen helburua da funts publikoen % 100 hezkuntza publikora joatea, ibilbide-orri progresibo batekin eta etapa guztietan, 0tik 3 urtera bitartean ere bai, lehentasunez plaza publikoak sortuz.
Ikasteko bekak igoko dira?
Bai. Frente Amplio taldeak proposatzen du derrigorrezkoaren ondoko bekak BPGaren % 0,44ra arte igotzea, ikasturte hasieran kobratzea, egoitza-laguntzak handitzea eta beka-soldatak sortzea, arrazoi ekonomikoengatik eskola uztea saihesteko.
Derrigorrezko etapetako bekak bikoiztu egingo lirateke eskola publikoko familia kalteberetako ikasleentzat, eta horrela 500.000 ikasle gehiagorengana iritsiko lirateke. HLBP ikasleentzako bekak % 60 handituko lirateke.
Zer aldatuko da irakasleentzat?
Eskola-ordu gutxiago eta burokrazia gutxiago. Frente Amplio taldeak proposatzen du Estatuko lege baten bidez finkatzea gehienez 18 eskola-ordu Bigarren Hezkuntzan, Batxilergoan, LHn eta Araubide Berezian, eta 23 Haur eta Lehen Hezkuntzan.
Irakasleen Desburokratizaziorako Plan Estatal batek txostenak, programazioak eta ebaluazioak sinplifikatuko lituzke, eta eskoletako plataforma digitalak bateratuko lituzke. Frente Amplio taldeak, halaber, Irakaslearen Estatutua onartzea eta bitartekotasuna murriztea proposatzen du.
Zer proposatzen du Frente Amplio taldeak unibertsitate publikorako?
Finantzaketa handiagoa, plaza publiko gehiago eta prezio txikiagoak. Frente Amplio taldeak proposatzen du Unibertsitate Sistemaren Lege Organikoa (LOSU) aldatzea, autonomia-erkidegoek beren eskualdeko BPGaren % 1 gutxienez bidera dezaten beren unibertsitate publikoetara, eta prezioak doakotasunerantz jaistea.
Unibertsitate pribatuek publikoen irakaskuntza- eta ikerketa-baldintza berberak bete beharko lituzkete, ANECAren aldizkako auditoretzekin. UNEDek funtsak jasoko lituzke aurrez aurreko zentroak eta prezio eskuragarriko egoitzak irekitzeko.