Finantzaketa-esparru berri bat udalentzat

Frente Amplio taldeak udalek Estatuaren tributuetan duten partaidetza BPGaren % 2,5era igoko du.

Argitaratua
Eguneratua

Datu nagusiak

  • BPGaren % 2,5 da udalek Estatuaren tributuetan duten partaidetza igoko litzatekeen maila.
  • BPGaren % 0,4 (6.000 milioi euro) izango litzateke lehen urteko igoera, urte anitzeko bide baten barruan.
  • Udal bakar batek ere ez luke finantzaketarik galduko, trantsizio-berme bati esker.
  • Udalerri guztiek izango lukete partaidetza PFEZean; gaur egun batzuetara mugatuta dago.
  • % 50 izango litzateke, lau urtean, udalerri handienen eta txikienen arteko biztanleko finantzaketa-alde handiena.

Frente Amplio taldean proposatzen dugu udalek Estatuaren tributuetan duten partaidetza BPGaren % 2,5era igotzea, lehen urtean 6.000 milioi euro gehiagorekin hasita. Finantzaketa eskumenei lotuko dien Toki Gobernuen Lege bat onartuko dugu, PFEZeko partaidetza udalerri guztietara zabalduko dugu eta Udal Konbergentzia Funts bat sortuko dugu.

Finantzaketaren igoerak zerbitzu publikoak hobetzearen baldintzapean egongo dira, eta ezingo dira zerga-beherapen erregresiboetarako erabili.

Programak dioena

  • 12.1.1. Toki Gobernuen Lege Proiektu bat onartuko dugu, toki-autonomia indartuko duena eta toki-erakundeen oso ondo zehaztutako eskumenen proportziokoa den finantzaketa-sistema egonkor bat bermatuko duena, politika publikoak kalitate- eta gardentasun-bermeekin garatu ahal izan daitezen. Lege berriak aitortuko ditu toki-araubidean autonomia-erkidegoek dituzten eskumen esklusiboak, beren estatutuetan hala jasota dutenenak; erkidego horiei egokituko zaie eskumen horiek arautzea, zabaltzea, garatzea eta hedatzea, erakunde-arkitektura propio baten bidez. Udalek beren gain hartzen dituzten eskumen inpropio deritzenek autonomia-erkidegoek emandako baliabide nahikoak izan behar dituzte, eta hori finantzaketa-sistemaren aldaketa honetan ziurtatuta geratu behar da. Kontua da toki-erakundeek beren gain hartutako eskumenei egonkortasuna, zorroztasuna eta baliabideak ematea, finantzaketa autonomikoaren erreformarekin koordinatuta, argi zehaztuz toki-ogasunek Estatuaren tributuetan (PIE) eta autonomia-erkidegoenetan (PICA) duten partaidetza.
  • 12.1.2. Bigarren deszentralizazio baten alde egiten dugu, udalerriak benetako gobernu-erakunde bihurtuko dituena. Horretarako, beharrezkoa da haien finantza-nahikotasuna bermatzea, zerga-ahalmena handitzea eta gaur egun oso egoera desberdinetan dauden udalak berdin tratatzen dituzten arau fiskalak erreformatzea. Udal saneatuek beren superabitak erabili ahal izan behar dituzte zerbitzu publikoak hobetzeko eta beren bizilagunengan inbertitzeko.
  • 12.1.3. Udalek Estatuaren tributuetan duten partaidetza BPGaren % 2,5era igoko dugu. Erakunde munizipalistekin, Estatuarekin eta autonomia-erkidegoekin adostuko dugu, urte anitzeko bide batekin, lehen urtean BPGaren % 0,4ko igoerarekin (6.000 milioi euro) hasiko dena, memoria ekonomiko batekin, egutegi batekin eta trantsizio-berme batekin, udal bakar batek ere finantzaketarik gal ez dezan.
  • 12.1.4. Tokiko finantzaketaren igoerarik ez zerga-oparietarako: Finantzaketa autonomikoan bezala, tokiko finantzaketaren igoerak zerbitzu publikoak hobetzearen baldintzapean egongo dira, aberatsenei soilik mesede egiten dieten zerga-beherapen erregresiboak egiteko erabil ez daitezen.
  • 12.1.5. PFEZeko partaidetza udalerri guztietara zabalduko dugu, gaur egun batzuetara mugatuta baitago, tarte lurraldetu bat eta berdintze-tarte bat konbinatuz; azken horrek kontuan hartuko ditu biztanleria, kalteberatasuna, zahartzea, sakabanaketa, zentraltasuna eta sasoiko biztanleria.
  • 12.1.6. Udalek autonomia-erkidegoen diru-sarreretan partaidetza egonkorra izatea bermatuko dugu, haien eskumenak errespetatuz.
  • 12.1.7. Udal-eskumen berririk ez finantzaketarik gabe: Udalei eginkizun berriak esleitzen dizkien estatuko edo autonomia-erkidegoko arau orok memoria ekonomiko bat jaso beharko du eta eginkizun horiek betetzeko baliabideak bermatu beharko ditu.
  • 12.1.8. Tokiko Egonkortasun Indize bat sortuko dugu, Estatuaren aurreikuspen-akatsek ez ditzaten udalak behartu gizarte-zerbitzuetan edo trantsizio berdean dagoeneko gastatu dituzten funtsak itzultzera.
  • 12.1.9. Udal Konbergentzia Funts bat sortuko dugu, lau urtean udalerri handienen eta txikienen arteko biztanleko finantzaketa-aldea % 50etik gorakoa izan ez dadin.
  • 12.1.10. Baldintzapeko diru-laguntzak Estatuaren tributuetako partaidetzan integratuko ditugu, baldintzarik gabe, tokiko kudeaketa-autonomia indartzeko.

Galderak eta erantzunak

Zenbat diru gehiago jasoko dute udalek Frente Amplio taldearekin?

Frente Amplio taldeak proposatzen du udalek Estatuaren tributuetan duten partaidetza BPGaren % 2,5era igotzea. Lehen urtean BPGaren % 0,4 igoko litzateke, hau da, 6.000 milioi euro.

Erakunde munizipalistekin, Estatuarekin eta autonomia-erkidegoekin adostuko genuke, urte anitzeko bide batekin, memoria ekonomiko batekin, egutegi batekin eta trantsizio-berme batekin, udal bakar batek ere finantzaketarik gal ez dezan.

Nola banatuko da dirua udalerri handien eta txikien artean?

Frente Amplio taldeak proposatzen du PFEZeko partaidetza, gaur egun batzuetara mugatua, udalerri guztietara zabaltzea, eta Udal Konbergentzia Funts bat sortzea, lau urtean udalerri handienen eta txikienen arteko biztanleko finantzaketa-aldea % 50etik gorakoa izan ez dadin.

PFEZeko partaidetzak tarte lurraldetu bat eta berdintze-tarte bat konbinatuko lituzke; azken horrek kontuan hartuko lituzke biztanleria, kalteberatasuna, zahartzea, sakabanaketa, zentraltasuna eta sasoiko biztanleria.

Udalek diru hori zergak jaisteko erabili ahal izango dute?

Ez zerga-beherapen erregresiboetarako. Frente Amplio taldeak proposatzen du, finantzaketa autonomikoan bezala, tokiko finantzaketaren igoerak zerbitzu publikoak hobetzearen baldintzapean egotea, aberatsenei soilik mesede egiten dieten zerga-beherapenetan erabil ez daitezen.

Udalei eginkizun berriak eman ahal izango zaizkie dirurik eman gabe?

Ez. Frente Amplio taldeak proposatzen du udalei eginkizun berriak esleitzen dizkien estatuko edo autonomia-erkidegoko arau orok memoria ekonomiko bat jaso behar izatea eta eginkizun horiek betetzeko baliabideak bermatu behar izatea.

Gainera, gaur egun udalek beren gain hartzen dituzten eskumen inpropio deritzenek autonomia-erkidegoek emandako baliabide nahikoak izan beharko lituzkete, Toki Gobernuen Lege Proiektu berri baten barruan.

Zer aldatuko du Frente Amplio taldeak proposatzen duen Toki Gobernuen Legeak?

Toki Gobernuen Legeak toki-autonomia indartuko luke eta finantzaketa egonkorra bermatuko luke, oso ondo zehaztutako eskumenen proportziokoa. Finantzaketa autonomikoaren erreformarekin koordinatuta egingo litzateke, argi zehaztuz toki-ogasunek Estatuaren tributuetan (PIE) eta autonomia-erkidegoenetan (PICA) duten partaidetza.

Frente Amplio taldeak Tokiko Egonkortasun Indize bat ere proposatzen du, Estatuaren aurreikuspen-akatsek ez ditzaten udalak behartu gizarte-zerbitzuetan edo trantsizio berdean dagoeneko gastatutako funtsak itzultzera, bai eta baldintzapeko diru-laguntzak Estatuaren tributuetako partaidetzan baldintzarik gabe integratzea ere.

Beste neurri batzuk