A cultura como dereito
A Fronte Ampla garantirá por lei que a cultura reciba polo menos o 0,2 % do PIB estatal e aprobará unha Lei do Sistema Público da Cultura.
- Publicado
- Actualizado
Os datos clave
- 0,2 % do PIB estatal, como mínimo, destinaríase á cultura por lei, de forma continuada.
- A Lei 18/2013, que recoñece e protexe a tauromaquia como patrimonio cultural, quedaría derrogada.
- 2.000 persoas: desde esa poboación, os municipios terían que contar con biblioteca pública; hoxe o limiar é de 5.000.
- Un custo mínimo de envío obrigatorio aplicaríase á venda de libros a distancia.
- 2027-2030 é a fase do Plan de Dereitos Culturais á que o programa se compromete a darlle cumprimento.
Desde a Fronte Ampla propoñemos garantir por lei que polo menos o 0,2 % do PIB estatal se destine á cultura e aprobar unha Lei do Sistema Público da Cultura, xunto con novas leis do cinema, de arquivos e de patrimonio cultural. Tamén derrogaremos a Lei 18/2013, que protexe a tauromaquia como patrimonio cultural.
Queremos que a cultura chegue a todas partes: despregaremos por completo o Estatuto do Artista, ampliaremos as axudas ás salas de música en directo, fixaremos un custo mínimo de envío na venda de libros a distancia e levaremos as bibliotecas públicas aos municipios de máis de 2.000 persoas.
O que di o programa
Financiamento e modernización do sector público cultural
- 2.6.1. Chan de investimento público do 0,2 % do PIB: Garantiremos por lei unha asignación orzamentaria mínima continuada destinada á cultura de polo menos o 0,2 % do PIB estatal.
- 2.6.2. Lei do Sistema Público da Cultura: Desenvolveremos o mandato do artigo 149.2 da Constitución, establecendo as responsabilidades do Estado en materia cultural, un chan mínimo de investimento público estatal, a garantía dos dereitos culturais, mecanismos estables de financiamento e cooperación coas comunidades autónomas, respectando as súas competencias.
- 2.6.3. Traballaremos para a aprobación da Lei do Cinema e da Cultura Audiovisual, cuxa tramitación foi interrompida pola convocatoria electoral. A devandita lei ten como obxectivo a actualización da normativa de 2007 á realidade cultural e tecnolóxica de 2026, así como o fortalecemento de toda a cadea de valor industrial e creativa do sector audiovisual. Unha das súas medidas máis relevantes é, ademais, a protección dos produtores independentes no contexto da emerxencia das grandes plataformas.
- 2.6.4. Lei de Arquivos para protexer o patrimonio, mellorar a xestión documental e seguir traballando no cumprimento íntegro da Lei de Memoria Democrática de 2022.
- 2.6.5. Nova Lei de Patrimonio Cultural para axilizar o cumprimento dos mandatos das diversas convencións internacionais que España referendou desde o ano 2005, abordando temas pendentes como a protección de tipos de bens culturais como o audiovisual, o industrial, o sonoro ou a paisaxe cultural e a promoción e sensibilización contra a detección ilegal de metais e o espolio, integrando así a educación cidadá sobre a importancia da conservación preventiva e o necesario fomento do cruzamento de datos e o traballo conxunto entre as distintas administracións.
- 2.6.6. Derrogaremos a Lei 18/2013, que recoñece e protexe a tauromaquia como patrimonio cultural.
- 2.6.7. Equidade territorial na cultura: Desenvolveremos e ampliaremos o Plan de Impulso Territorial aos Equipamentos Culturais (PITEC), con financiamento estatal e en cooperación coas comunidades autónomas e as entidades locais, para reforzar as infraestruturas culturais e corrixir os desequilibrios territoriais, atendendo ás necesidades e prioridades de cada territorio.
Seguir mellorando o traballo cultural
- 2.6.8. Desenvolvemento do Estatuto do Artista: Despregaremos por completo a axenda normativa avanzando no tratamento fiscal e no sistema de cotización e prestacións da Seguridade Social dos traballadores e traballadoras por conta propia, así como no desenvolvemento regulamentario íntegro da Lei de Ensinanzas Artísticas e na revisión das titulacións de Formación Profesional.
- 2.6.9. Modernización do sector público e melloras laborais: Seguiremos coa renovación de teatros, museos, arquivos e demais equipamentos culturais pertencentes ao Estado, así como coa revisión do persoal e dos recursos do Ministerio de Cultura. Neste sentido, cómpre destacar a necesidade dun reforzo integral dos corpos facultativos do Ministerio de Cultura para garantir o desenvolvemento da carreira funcionarial dos profesionais do patrimonio cultural, ampliando o número de postos de traballo e revisando as funcións relativas a cada un dos corpos.
- 2.6.10. Rede de residencias e apoio á creación: Ampliaremos as axudas directas á creación artística e consolidaremos a rede de residencias para asegurar a independencia creativa á marxe da situación económica ou da residencia xeográfica.
- 2.6.11. Fortalecemento do asociacionismo e do sindicalismo cultural: Consolidación e ampliación das liñas de axudas destinadas a fortalecer as estruturas, as capacidades organizativas e o funcionamento das asociacións e sindicatos do sector cultural, favorecendo a súa sustentabilidade, a súa capacidade de representación e a súa participación nas políticas públicas culturais.
- 2.6.12. Impulso da economía social na cultura: Fortaleceremos as entidades de economía social no ámbito cultural, mediante políticas de apoio ao seu desenvolvemento, consolidación e sustentabilidade, o recoñecemento da súa contribución social e o impulso da súa presenza no conxunto do ecosistema cultural.
Seguir desenvolvendo os dereitos culturais
- 2.6.13. Daremos cumprimento ao Plan de Dereitos Culturais na súa fase 2027-2030.
- 2.6.14. Impacto social da cultura e desenvolvemento cultural territorial: Reforzaremos o apoio a proxectos culturais con impacto social e a iniciativas no medio rural, favorecendo a participación cidadá, o fortalecemento do tecido cultural local e a cohesión territorial.
- 2.6.15. Impulso da transversalidade da cultura nas políticas públicas: Reforzaremos a integración da cultura nos ámbitos educativo, sanitario e penitenciario, así como nas políticas de desenvolvemento sustentable, mediante proxectos intersectoriais, a cooperación entre administracións e a defensa da cultura como obxectivo propio na Axenda Post-2030.
- 2.6.16. Impulsaremos políticas culturais que recoñezan e protexan a diversidade étnico-racial, garantan a participación das comunidades historicamente infrarrepresentadas, combatan a discriminación e amplíen a súa presenza na creación, nas institucións e nos espazos de decisión cultural.
- 2.6.17. Infraestruturas dixitais públicas e soberanía dixital na cultura: Impulsaremos plataformas dixitais públicas para a creación, a difusión e o acceso á cultura; apoiaremos plataformas dixitais comunitarias de interese público e modelos de xestión participativa que reforcen a soberanía dixital e o acceso equitativo, e loitaremos contra as fendas dixitais.
- 2.6.18. Recoñecemento profesional da mediación cultural: Impulsaremos o recoñecemento e a profesionalización da mediación cultural, mediante a definición das súas competencias, perfís e condicións laborais, e o fortalecemento do seu papel como ferramenta fundamental para garantir o exercicio efectivo dos dereitos culturais.
Fortalecemento e desenvolvemento dos sectores culturais
- 2.6.19. Seguir reforzando e modernizando as salas de música: Ampliaremos as axudas ás salas de música en directo (priorizando as medianas e pequenas) para programación artística, adaptación acústica, accesibilidade, seguridade e transición ecolóxica.
- 2.6.20. Protección das librarías e envíos a distancia: Estableceremos un custo mínimo de envío obrigatorio na venda de libros a distancia para evitar que as grandes plataformas utilicen o envío gratuíto como vantaxe desleal fronte ás librarías independentes.
- 2.6.21. Internacionalización e dixitalización cultural: Dotación orzamentaria ao Plan de Acción das Industrias Culturais para fomentar a dixitalización, a transición ecolóxica (eficiencia, medición de emisións e reutilización) e a presenza internacional en feiras e festivais (audiovisual e sector literario).
- 2.6.22. Obrigatoriedade do establecemento de bibliotecas públicas en municipios de máis de 2.000 persoas. Modificaremos a Lei Reguladora das Bases do Réxime Local para reducilo de 5.000 a 2.000. É unha petición que xorde do Grupo de Traballo do Plan Especial de Atención ao Medio Rural do CCB (Consello de Cooperación Bibliotecaria).
Promoción e creación da diversidade lingüística na cultura:
- 2.6.23. Fomento da creación dixital en linguas do Estado: Nova liña de axudas para a creación de contido dixital en linguas cooficiais.
- 2.6.24. Protección e promoción da cultura xitana e da lingua romaní: Impulsaremos medidas para o recoñecemento, a protección e a difusión do patrimonio cultural do pobo xitano e a revitalización da lingua romaní, apoiando a creación cultural xitana e a súa presenza nas institucións e nas políticas culturais públicas.
- 2.6.25. Plan Nacional de Diversidade Cultural e Lingüística: Blindaremos o recoñecemento da pluralidade cultural e lingüística como unha política estrutural do Ministerio de Cultura, que defina o marco de actuacións das políticas públicas a nivel nacional e en relación coas comunidades autónomas.
Por unha cultura con memoria democrática
- 2.6.26. Seguiremos impulsando o Arquivo Histórico de Movementos Sociais. Abriremos ao público o Arquivo de Movementos Sociais, como un espazo de referencia para a memoria histórica dos movementos sociais e a loita antifranquista en España. Nesta lexislatura impulsouse a dotación de fondos arquivísticos e acordouse que a súa sede será La Galera, o antigo cárcere de mulleres de Alcalá de Henares.
- 2.6.27. Seguiremos co proceso de devolución aos seus lexítimos donos dos bens incautados pola República e non devoltos polo franquismo.
Cultura e emerxencia climática
- 2.6.28. Plan de refuxios climáticos culturais: Impulsaremos un plan de eficiencia enerxética para todos os edificios dependentes do Ministerio de Cultura, así como a convocatoria de axudas para a reconversión dos espazos culturais para que poidan pasar a formar parte da Rede Estatal de Refuxios Climáticos.
- 2.6.29. Comité Estatal de Emerxencia Climática en patrimonio cultural: Crearemos un órgano de coordinación institucional, a nivel estatal, autonómico e local, no marco do Plan Nacional de Xestión de Risco e Emerxencias en Patrimonio Cultural, para poder previr e actuar en situacións de risco para o patrimonio derivadas dos cambios ambientais e dos fenómenos meteorolóxicos extremos causados pola emerxencia climática.
Preguntas e respostas
Canto diñeiro público destinará a Fronte Ampla á cultura?
Polo menos o 0,2 % do PIB estatal. A Fronte Ampla propón garantir por lei unha asignación orzamentaria mínima e continuada para a cultura.
Ese chan de investimento formaría parte dunha Lei do Sistema Público da Cultura, que desenvolvería o artigo 149.2 da Constitución e fixaría as responsabilidades do Estado, a garantía dos dereitos culturais e mecanismos estables de financiamento e cooperación coas comunidades autónomas.
A Fronte Ampla tamén propón ampliar, con financiamento estatal, o Plan de Impulso Territorial aos Equipamentos Culturais (PITEC) para corrixir os desequilibrios territoriais.
Que fará a Fronte Ampla coa lei que protexe a tauromaquia?
A Fronte Ampla propón derrogar a Lei 18/2013, que recoñece e protexe a tauromaquia como patrimonio cultural.
Que cambiará para quen traballa na cultura?
A Fronte Ampla propón despregar por completo o Estatuto do Artista, con avances no tratamento fiscal e na cotización e as prestacións da Seguridade Social de quen traballa por conta propia.
Tamén ampliaría as axudas directas á creación artística, consolidaría a rede de residencias e reforzaría as axudas a asociacións e sindicatos do sector cultural. No sector público, revisaría o persoal do Ministerio de Cultura, con máis postos de traballo nos seus corpos facultativos.
Como apoiará a Fronte Ampla as librarías, as bibliotecas e as salas de música?
A Fronte Ampla propón un custo mínimo de envío obrigatorio na venda de libros a distancia, para que as grandes plataformas non usen o envío gratuíto como vantaxe desleal fronte ás librarías independentes.
Os municipios de máis de 2.000 persoas terían que contar con biblioteca pública; hoxe o limiar é de 5.000. E as axudas ás salas de música en directo ampliaríanse, con prioridade para as medianas e pequenas.
Que novas leis de cultura propón a Fronte Ampla?
Ademais da Lei do Sistema Público da Cultura, a Fronte Ampla propón unha Lei do Cinema e da Cultura Audiovisual, unha Lei de Arquivos e unha nova Lei de Patrimonio Cultural.
A Lei do Cinema, cuxa tramitación interrompeu a convocatoria electoral, actualizaría a normativa de 2007 e protexería os produtores independentes ante as grandes plataformas. A Lei de Arquivos seguiría traballando no cumprimento íntegro da Lei de Memoria Democrática de 2022.
Que propón a Fronte Ampla sobre memoria democrática na cultura?
A Fronte Ampla propón abrir ao público o Arquivo de Movementos Sociais, como espazo de referencia para a memoria dos movementos sociais e a loita antifranquista. A súa sede será La Galera, o antigo cárcere de mulleres de Alcalá de Henares.
Tamén seguiría coa devolución aos seus lexítimos donos dos bens incautados pola República e non devoltos polo franquismo.