Ekonomia soziala eta kooperatibak bultzatzea

Frente Amplio taldeak finantzaketa gehiago proposatzen du kooperatiba, lan-sozietate eta laneratze-enpresentzat, ekonomia sozialeko estatu-funts batekin.

Argitaratua
Eguneratua

Datu nagusiak

  • Kontratu publikoetako haztapenaren % 51 gutxienez irizpide sozialei eta ingurumenekoei legokieke.
  • Legezko gutxieneko % 15etik gora ezarriko lirateke gizarte-ekimeneko Enplegu Zentro Berezientzako eta Laneratze Enpresentzako kontratu publikoen erreserbak.
  • Ekonomia sozial eta solidarioko estatu-funts batek urte anitzeko aurrekontua izango luke.
  • Langileek lehentasunez eskuratzeko eskubideak izango lituzkete enpresa bideragarrien ondorengotzan, salmentan edo ixtean.

Frente Amplio taldean finantzaketa gehiago proposatzen dugu kooperatiba, lan-sozietate eta laneratze-enpresentzat, ekonomia sozial eta solidarioko estatu-funts batekin eta kooperatibentzako zerga-tratamendu propio batekin.

Langileei lehentasunezko eskubidea aitortuko diegu beren enpresa eskuratzeko, saltzen edo ixten denean, eta kontratazio publikoa erreformatuko dugu, irizpide sozialek eta ingurumenekoek gutxienez % 51ko pisua izan dezaten esleipenetan.

Programak dioena

  • 8.3.1. Ekonomia sozialaren arau- eta erakunde-garapena: Ekonomia soziala bultzatzeko 1/2026 Lege integralaren erregelamendu bidezko garapena, Ekonomia Sozialeko Erakundeen Katalogoa sortzea eta Ekonomia Sozialaren Espainiako Estrategiari finantzaketa egonkorra ematea.
  • 8.3.2. Finantzaketa, abalak eta zerga-tratamenduari eustea: Kooperatiba, lan-sozietate eta laneratze-enpresentzako funtsak, abalak (ICOren tresna espezifikoaren bidez) eta zuzeneko laguntzak handituko ditugu. Kooperatibek kapital-sozietateen aldean duten zerga-tratamendu espezifiko eta onuragarriari eutsiko diogu eta hura sendotuko dugu.
  • 8.3.3. Ekonomia sozial eta solidarioko estatu-funts bat sortuko dugu. Urte anitzeko aurrekontua eta lerro espezifikoak izango ditu udalen tokiko politikak eta koprodukzio publiko-komunitarioko proiektuak finantzatzeko, eta ekonomia sozialeko irizpideak sartuko ditugu Estatuko Administrazio Orokorraren diru-laguntzen oinarrietan.
  • 8.3.4. Kooperatiben eta ekonomia sozialaren alde egingo dugu, enpresa eta ustiategi txiki eta ertainentzako laguntzetarako lehentasunezko forma gisa.
  • 8.3.5. Enpresak lehentasunez langileei eskualdatzea eta funts kolektiboak: Langileei lehentasunez eskuratzeko eskubideak aitortuko dizkiegu enpresa bideragarrien ondorengotza-, salmenta- edo ixte-prozesuetan, eta enpresa horiek kooperatiba edo lan-sozietate bihurtzen lagunduko dugu, finantzaketa publikoaren, aholkularitzaren eta enpleguaren iraupena ziurtatuko duten funts kolektiboen edo erreserba zatiezinen bidez.
  • 8.3.6. Abangoardiako azpiegiturak eta finantza etikoak: Donostiako Ekonomia Sozialaren Abangoardiako Huba bultzatuko dugu, eta finantza etikoak eragile eraldatzaile gisa aitortuko ditugu, legegintzako, eragiketako eta sentsibilizazioko neurrien bidez.
  • 8.3.7. SBICen Erregelamendua garatzea: Onura eta Interes Komuneko Sozietateen (SBIC) Erregelamendua garatuko dugu, segurtasun juridikoa emateko eta gizartean eta ingurumenean eragin positiboa sortzea bultzatzeko.
  • 8.3.8. Sektore Publikoko Kontratuen Legearen erreforma eta irizpide sozialak/ingurumenekoak: Arau-erreforma, prezioa esleipenerako lehentasunezko irizpide gisa kentzeko, irizpide sozialak eta ingurumenekoak haztapenaren % 51 gutxienez izango direla bermatuz. Honako hauek sartuko ditugu: Bidezko Merkataritzako eta finantza etikoetako klausulak, faseka esleitzea hornidura-katean bidezko ordainketak ziurtatzeko, beherapen moderatuak ez zigortzeko formulen diseinua, eskaintza anormalki baxuen atalaseen berrikuspena eta ausarkeriazko bajentzako zigor zorrotzak.
  • 8.3.9. Merkatu-erreserbak eta merkatu sozialaren motorra: Gizarte-ekimeneko Enplegu Zentro Berezientzako eta Laneratze Enpresentzako kontratu publikoen erreserba-ehunekoak legezko gutxieneko % 15etik gora ezarriko ditugu. Helburu lotesleak ezarriko ditugu Estatuko Administrazio Orokorrean eta haren enpresa publikoetan Ekonomia Sozialeko produktuak eta zerbitzuak kontratatzeko, Auditoria/Balantze Soziala balorazio-irizpide gisa aitortuz.
  • 8.3.10. Kontratuen indexazioa eta autonomo mendekoen parekatzea: Autonomoekin sinatutako kontratu publikoak automatikoki indexatuko ditugu lanbide arteko gutxieneko soldatara eta soldata-kostuetara. Autonomo ekonomikoki mendekoei (TRADE) enpresa bezeroaren hitzarmeneko baldintzak aplikatzea bermatuko dugu.
  • 8.3.11. Zeharkako ardatza politika publikoetan: Kontratazio publikoaren boterea modernizazio-palanka gisa, ETEen, autonomoen eta ekonomia sozialaren eraldaketa industria-, digitalizazio- eta deskarbonizazio-politika publikoen ardatz nagusi bihurtuz.
  • 8.3.12. Laneratze-kostuak aitortzea eta konpentsatzea: 1/2026 Legeak aitortzen duen interes ekonomiko orokorreko zerbitzuengatiko (IEOZ) konpentsazio-araubidea modu eraginkor eta homogeneoan aplikatzea, lurraldeen arteko irizpide komunekin; gizarteratze eta laneratzearen kostu espezifikoak konpentsatzea, lan-gainkostuak eta laguntza barne; eta minimis laguntzen mugek laneratze-enpresentzako laguntzak murriztea saihestuko duen esparru bat.
  • 8.3.13. Kudeaketa publiko-komunitarioko estatu-esparru bat onartuko dugu. Zerbitzuak elkarrekin ekoizteko formulak ahalbidetuko ditu administrazioen eta ekonomia sozial eta solidarioko erakundeen artean, eta gizarte-zerbitzuak emateko kontratuz kanpoko formulak garatuko ditu, hala nola itun soziala, funts publikoekin finantzatutako zaintzak irabazi-asmorik gabe eman daitezen.
  • 8.3.14. Ekonomia soziala husten ari den Espainiara eramango dugu. Erreskate Demografikoko Estatu Programa bat abian jarriko dugu, despopulazioak, zahartzeak edo zerbitzuen galerak kaltetutako udalerrietan kooperatibak eta ekonomia sozialeko enpresak sortzen eta sendotzen laguntzeko, emakumeek eta gazteek gidatutako proiektuei arreta berezia jarrita, eta estatu-mailako laguntza-lerro bat irekiko dugu sustapen-ekipamenduetarako, hala nola ateneo kooperatiboetarako eta ekintzailetza kolektiboko eskoletarako.
  • 8.3.15. Ekonomia soziala defendatuko dugu Europako hurrengo aurrekontuan. Bultzatuko dugu 2028-2034 Urte Anitzeko Finantza Esparruak ekonomia soziala zeharkako lehentasun gisa aitortzea, industriako, kohesioko, enpleguko, berrikuntzako eta trantsizio ekologiko eta digitaleko tresnetan presentzia izanda, eta Europako Gizarte Funtsaren laguntza-lerroei eta ekonomia sozialeko erakundeentzako finantzaketa-programei eustea.

Galderak eta erantzunak

Zer laguntza izango dituzte kooperatibek Frente Amplio taldearekin?

Frente Amplio taldeak funts gehiago, abalak (ICOren tresna espezifikoaren bidez) eta zuzeneko laguntzak proposatzen ditu kooperatiba, lan-sozietate eta laneratze-enpresentzat. Gainera, kooperatibek kapital-sozietateen aldean duten zerga-tratamendu onuragarriari eutsiko genioke eta hura sendotuko genuke.

Ekonomia sozial eta solidarioko estatu-funts bat sortuko genuke, urte anitzeko aurrekontuarekin, eta kooperatibak eta ekonomia soziala lehentasunezko forma izango lirateke enpresa eta ustiategi txiki eta ertainentzako laguntzetan.

Langileek beretzat hartu ahal izango dute saltzen edo ixten den enpresa?

Bai, enpresa bideragarria bada. Frente Amplio taldeak proposatzen du langileei lehentasunez eskuratzeko eskubideak aitortzea enpresen ondorengotza-, salmenta- edo ixte-prozesuetan.

Kooperatiba edo lan-sozietate bihurtzeko, finantzaketa publikoa, aholkularitza eta enpleguaren iraupena ziurtatuko duten funts kolektiboak edo erreserba zatiezinak izango lirateke.

Nola aldatuko dira kontratu publikoak Frente Amplio taldearekin?

Prezioa ez litzateke aurrerantzean esleipenerako lehentasunezko irizpidea izango. Frente Amplio taldeak Sektore Publikoko Kontratuen Legea erreformatzea proposatzen du, irizpide sozialak eta ingurumenekoak haztapenaren % 51 izan daitezen gutxienez, Bidezko Merkataritzako eta finantza etikoetako klausulekin eta ausarkeriazko bajentzako zigor zorrotzekin.

Gizarte-ekimeneko Enplegu Zentro Bereziek eta Laneratze Enpresek legezko gutxieneko % 15etik gorako kontratu-erreserbak izango lituzkete. Gainera, autonomoekin egindako kontratu publikoak automatikoki indexatuko lirateke lanbide arteko gutxieneko soldatara eta soldata-kostuetara.

Nork emango ditu diru publikoz ordaindutako zaintzak?

Frente Amplio taldeak nahi du funts publikoekin finantzatutako zaintzak irabazi-asmorik gabe ematea. Horretarako, kudeaketa publiko-komunitarioko estatu-esparru bat proposatzen dugu.

Esparru horrek zerbitzuak elkarrekin ekoizteko formulak ahalbidetuko lituzke administrazioen eta ekonomia sozial eta solidarioko erakundeen artean, eta kontratuz kanpoko formulak garatuko lituzke, hala nola itun soziala.

Zer proposatzen du Frente Amplio taldeak ekonomia sozialarentzat biztanleak galtzen ari diren herrietan?

Frente Amplio taldeak Erreskate Demografikoko Estatu Programa bat proposatzen du, despopulazioak, zahartzeak edo zerbitzuen galerak kaltetutako udalerrietan kooperatibak eta ekonomia sozialeko enpresak sortzen eta sendotzen laguntzeko, emakumeek eta gazteek gidatutako proiektuei arreta berezia jarrita.

Era berean, estatu-mailako laguntza-lerro bat irekiko genuke ekipamenduetarako, hala nola ateneo kooperatiboetarako eta ekintzailetza kolektiboko eskoletarako.

Zer aldatuko da autonomo ekonomikoki mendekoentzat (TRADE)?

Frente Amplio taldeak proposatzen du bermatzea autonomo ekonomikoki mendekoei (TRADE) enpresa bezeroaren hitzarmeneko baldintzak aplikatuko zaizkiela.

Beste neurri batzuk