Klima-aldaketara egokitutako hiriak eta lurraldeak

Frente Amplio taldeak Ingurumen Segurtasuneko Estatuko Plan bat onartuko du, herritarrak berotik, uholdeetatik, suteetatik eta lehorteetatik babesteko.

Argitaratua
Eguneratua

Datu nagusiak

  • 3 auzokideko zuhaitz 1 da hiriak egokitzeko programaren zuhaitz-irizpidea.
  • 28.000 ikastetxek baino gehiagok klimatizaziorako laguntzen urte anitzeko plan bat izango lukete.
  • 17 °C-tik 27 °C-ra bitartekoa da ikasgeletan mantendu nahi den tenperatura-tartea.
  • % 30: lehorreko eremuen ehuneko hori benetan lehengoratuko liratekeen eremu babestuak izango lirateke.
  • % 30: Mediterraneo itsasoaren ehuneko hori babestuta geratuko litzateke, posidonia kontserbatzeko eremu estrategikoetan.

Frente Amplio taldean Ingurumen Segurtasuneko Estatuko Plan bat proposatzen dugu, herritarrak bero-boladetatik, uholdeetatik, suteetatik eta lehorteetatik babesteko, Klima Prebentzio eta Egokitzapenerako Estatuko Agentzia berri batek koordinatuta.

Hiriak egokituko ditugu hiru auzokideko zuhaitz batekin eta klima-aterpeen sare batekin, ikastetxeak klimatizatuko ditugu eta lehorreko eremuen % 30 eta Mediterraneo itsasoaren % 30 babestuko ditugu.

Programak dioena

  • 5.3.1. Ingurumen Segurtasuneko Estatuko Plana: Muturreko fenomeno meteorologikoak gaur egun eta etorkizunean behin eta berriz gertatzeak —izan muturreko prezipitazioak, DANAk, suteak, uholdeak, lehorteak edo bero-boladak— Estatuaren erantzun nahikoa eskatzen du, Espainiako herritarrak klima-aldaketaren ondorio horietatik babesteko. Zerbitzu publikoak, lan-baldintzak eta inbertsioak aurreikuspen horietara egokitu behar dira. Ildo horretan, Kosta Legea edo Uren Legea bezain lege garrantzitsuak birformulatu behar dira klima-larrialdiaren ikuspegitik, arriskuak minimizatzeko behar diren ekintzak proposatuz. Klima-kalteberatasunaren mapak egin behar dira, babes zibileko alertak protokolizatu, AEMETen eta gainerako agentzia meteorologiko autonomikoen algoritmoak eguneratu, osasun publikoko sistemak hobetu bero-boladak bezalako gaiak har ditzaten, eta larrialdi-zerbitzuak eta babes zibila indartu klima-arriskuen arloan.
  • 5.3.2. Klima Prebentzio eta Egokitzapenerako Estatuko Agentzia bat sortzea bultzatuko dugu. Hirien eta lurraldeen Klima Egokitzapenerako Estrategia Nazional bat jarriko du abian, Estatuak, autonomia-erkidegoek eta udalek batera finantzatua.
  • 5.3.3. Hirien Klima Egokitzapenerako eta birnaturalizaziorako Programa: Egokitzapen-programa handi bat jarriko dugu abian, Estatuak, autonomia-erkidegoek eta udalek batera finantzatua. Barne hartzen ditu birnaturalizazioa, zuhaitzak (3 auzokideko zuhaitz 1eko irizpidea), berdegune berriak, oinezkoentzako eremuak, klima-aterpeak eta hiri-birgaitzea, auzo kalteberenei lehentasuna emanez eta «15 minutuko hiriaren» eredurantz aurrera eginez. Hirien eta sektoreen egokitzapen-planei emandako laguntza administrazio eskudunekin koordinatuko da.
  • 5.3.4. Klima-aterpeen sarea eta garapena: Klima-aterpeen sarea sendotzea eta bultzatzea, mapa eguneratu eta irisgarri baten bidez. Administrazio autonomikoei eta udal-administrazioei aterpe berriak hedatzeko behar diren baliabideak eta tresnak emango zaizkie.
  • 5.3.5. Bioklimatizaziorako eta hezkuntza- eta gizarte-arloko klimatizaziorako Estatuko Plana: Estatuko araudi bat onartuko dugu, ikastetxeetan klimatizazioaren, itzalaren, aireztapenaren eta ur-sarbidearen gutxieneko estandarrak ezarriko dituena, eskoletan eta gizarte-zerbitzuetako zentroetan (egoitza-zentroak eta eguneko zentroak) beroaren aurkako larrialdi-plan batekin batera. Urte anitzeko laguntza-plan bat jasotzen du 28.000 ikastetxe baino gehiagorentzat (kalteberenei lehentasuna emanez), ikasgelak 17 °C-tik 27 °C-ra bitarteko tartean mantentzeko helburuarekin eta eskolak bertan behera uztea saihestuz, kontziliazioari kalterik ez egiteko.
  • 5.3.6. Uholde-arriskuaren kudeaketa integrala (PNACC): Klima Aldaketara Egokitzeko Plan Nazionalak (PNACC) urari eta baliabide hidrikoei buruz jasotzen dituen neurriak lehentasunez eta premiaz betearaztea: uholdeen aurreko kudeaketaren ebaluazioa, egokitzapen-jarduketen garapena eta uholde-arriskua lurralde- eta hirigintza-antolamenduan formalki txertatzea.
  • 5.3.7. Hiriko konektibitate berdea eta urdina: Gune berdeen eta urdinen arteko konektibitatea handituko dugu hiriguneetan eta biztanle-dentsitate handiko eremuetan, administrazio publikoekin koordinatuta.
  • 5.3.8. Errepideetako azpiegituren eta fauna-pasabideen mapaketa: Azterketa bat egingo dugu Estatuaren titulartasuneko errepideetan, lehendik dauden fauna-pasabideen eraginkortasuna ebaluatzeko eta azpiegitura egokirik ez duten tarteak aurkitzeko.
  • 5.3.9. Kostaldeko zerrendan arriskuan dauden azpiegiturak estrategikoki kentzea eta lekuz aldatzea planifikatuko dugu, itsasertza itsas mailaren igoerara eta ekaitzetara egokitu ahal izan dadin, defentsa-obra zurrunak eraikitzea edo hondartzak etengabe artifizialki birsortzea saihestuz. Gaur egun, kostaldearen gehiegizko urbanizazioak eta dunen eta hezeguneen narriadurak eragozten dute ekosistemek hesi natural eraginkor gisa jardutea itsasertzeko herriak babesteko.
  • 5.3.10. Ingurumen-zerbitzuengatiko ordainketa-sistema bat ezartzea landa-eremuetan: Natura zaintzen duenak merezi du horregatik kobratzea. NPBren bidez, nekazariei ordain dakieke guztiok babesten gaituzten jardunbideak garatzeagatik: mendia zaintzea eta garbitzea, sua geldiarazten duten mosaiko-paisaiak sortzea, ura atxikitzen duten lurzoruak birsortzea.
  • 5.3.11. Baso-sute handiak prebenitzeko Estatuko estrategia bat egingo dugu, sutea hedatzearen egiturazko arazoei helduko diena, baso-kudeaketa jasangarria, suaren erabilera planifikatua (erreketa preskribatuak), abeltzaintza estentsiboa, mosaiko-paisaien sustapena eta zerbitzu ekosistemikoen lehengoratzea txertatuz, erresilientziaren eta klima-aldaketara egokitzearen irizpideak barne hartuta; estrategiak sua pizteko kausak murriztea ere aurreikusiko du, baso-kultura indartuz sentsibilizazio-kanpaina publikoen eta ingurumen-hezkuntzaren bidez eta herritarren parte-hartzea eta landa-ingurunearekiko elkarrizketa sustatuz.
  • 5.3.12. Baso-politika zeharka eta koherentziaz txertatuko dugu, ministerioen eta administrazioen arteko gobernantza eta koordinazioa indartuz, nekazaritza-politikarekin eta landa-garapenekoarekin, natura-ondarearen kontserbazioarekin, klima-aldaketaren aurkako politikarekin, desertifikazioaren aurkako borrokarekin, despopulazioaren aurkako borrokarekin eta erosketa publikoaren bidez baso-produktuen kontsumoa sustatzearekin.
  • 5.3.13. Basogintza-eredu berriak garatuko ditugu, baso produktiboen erresilientzia handiagoa ahalbidetuko dutenak, bertako espezieen ekoizpena eta erabilera industriala sustatuz espezie exotikoen aurretik. Dibertsifikazio handiagoa (espezie barnekoa eta espezieen artekoa) eta kudeaketa-ereduetan aldaketak bilatuko ditugu, gaur egungo eredua (landaketa erregularrak, espezie bakarrekoak, agrokimikoak erabiliz eta matarrasa eginez) errepikatzea saihestuz, oso kaltebera dela frogatu baita klima-aldaketaren ondorioen aurrean. Baso publikoetako baso-kudeaketaren zati bat estaldura jarraituko edo naturatik hurbileko basogintzarantz eramango dugu, eta bilakaera askeko azalerak eta baso eta baso-unada helduen babesa bermatuko ditugu.
  • 5.3.14. Lurraldearen eta itsasoaren babesa eta lehengoratzea (% 30eko helburua): Inbertsio orokorra biodibertsitatean eta habitat degradatuak lehengoratzean (Europako zuzentarauen arabera). Lehorreko eremuen % 30 benetan lehengoratuko diren eremu babestuak izatea lortuko dugu. Mediterraneo itsasoaren babesa % 30era igoko dugu, posidonia kontserbatzeko itsas eremu estrategikoetan (ainguratzeko eta gehiegizko arrantzarako murrizketekin), eta, gainera, Posidonia Ozeanikoa Kontserbatzeko Estrategia Nazional bat sortuko dugu.
  • 5.3.15. Buia ekologiko iraunkorrak jartzea: Administrazio autonomikoekin eta tokikoekin lankidetzan, itsas biodibertsitateari kalterik egingo ez dioten eta itsasoko bizitza ugaritzea erraztuko duten buia iraunkorrak sustatzea.
  • 5.3.16. Zetazeoen babes berezia eta kontserbazioa: Kaxalotea eta zere arrunta Listado de Especies Silvestres en Régimen de Protección Especial zerrendan eta Catálogo Español de Especies Amenazadas katalogoan sartuko ditugu («galzorian», ACCOBAMSen arabera). Kontserbazio-neurriak aplikatuko ditugu Mediterraneoko Zetazeoen Migrazio Korridorea Kudeatzeko Planaren bidez (abiadura murriztea ontziaren arabera, itsaspeko zarata, talka-arriskua eta BEG isuriak murriztea).
  • 5.3.17. Itsasoa Modu Pasiboan Lehengoratzeko Plan Nazionala: Lehengoratze Plan Nazionala hedatuko dugu, itsas ekosistemen barruan lehengoratze pasiboko neurriak aplikatzera bideratuta.
  • 5.3.18. Kunming-Montrealgo Mundu Esparrua: Dibertsitate Biologikoari buruzko 2022ko Montrealgo Hitzarmenaren (Kunming-Montrealgo Mundu Esparrua) helburuak eta neurriak aplikatuko ditugu.
  • 5.3.19. Benetan betearaziko dugu gure lurraldean merkaturatzeko debekua deforestaziotik datozen, jatorrizko herrialdeko lan-legeria eta giza eskubideen legeria errespetatzen ez duten edo behar bezalako arretaren adierazpen egiaztagarririk ez duten produktu inportatuentzat, gai horri buruzko Europako Erregelamendua zorrotz betetzea exijituz. Hori bermatzeko, merkatuko ikuskapen zorrotzak eta erosketa publiko etiko eta berdearen irizpideak ezarriko ditugu administrazio guztietan, gure lurraldeko kontsumoak mundu-mailako abusu ekologiko edo sozialak babes ez ditzan.

Galderak eta erantzunak

Nola babestuko ditu Frente Amplio taldeak herritarrak berotik, uholdeetatik eta suteetatik?

Ingurumen Segurtasuneko Estatuko Plan batekin, zerbitzu publikoak, lan-baldintzak eta inbertsioak muturreko fenomeno meteorologikoetara egokituko dituena. Klima Prebentzio eta Egokitzapenerako Estatuko Agentzia berri batek koordinatuko luke.

Planak barne hartzen ditu klima-kalteberatasunaren mapak, babes zibileko alertetarako protokoloak, AEMETen algoritmoak eguneratzea eta osasun publikoa eta larrialdi-zerbitzuak indartzea. Frente Amplio taldeak proposatzen du, halaber, Kosta Legea eta Uren Legea klima-larrialdiaren ikuspegitik birformulatzea eta uholde-arriskua lurralde- eta hirigintza-antolamenduan txertatzea.

Zer aldatuko da hirietan beroari aurre egiteko?

Frente Amplio taldeak hiriak egokitzeko programa bat proposatzen du, zuhaitz gehiagorekin, berdegune berriekin, oinezkoentzako eremuekin eta klima-aterpeekin, auzo kalteberenetatik hasita. Irizpidea hiru auzokideko zuhaitz bat da.

Klima-aterpeen sareak mapa eguneratu eta irisgarri bat izango luke, eta autonomia-erkidegoek eta udalek baliabideak jasoko lituzkete aterpe berriak irekitzeko. Programak, gainera, 15 minutuko hiriaren eredurantz egiten du aurrera.

Eskolak bertan behera utziko dira bero handia egiten duenean?

Frente Amplio taldeak hori saihestu nahi du. Estatuko araudi bat proposatzen du, ikastetxeetan klimatizazioaren, itzalaren, aireztapenaren eta ur-sarbidearen gutxieneko estandarrak ezarriko dituena, ikasgelak 17 °C eta 27 °C artean mantentzeko, eskolak bertan behera utzi gabe eta kontziliazioari kalterik egin gabe.

Urte anitzeko laguntza-plan bat egongo litzateke 28.000 ikastetxe baino gehiagorentzat, kalteberenei lehentasuna emanez. Beroaren aurkako larrialdi-planak egoitza-zentroak eta eguneko zentroak ere hartuko lituzke.

Nola prebenituko dira baso-sute handiak?

Sutea hedatzearen kausei helduko dien Estatuko estrategia batekin: baso-kudeaketa jasangarria, erreketa preskribatuak, abeltzaintza estentsiboa eta mosaiko-paisaiak. Frente Amplio taldeak proposatzen du, gainera, nekazariek NPBren bidez kobratzea mendia zaintzeagatik eta garbitzeagatik, sua geldiarazten duten mosaiko-paisaiak sortzeagatik eta ura atxikitzen duten lurzoruak birsortzeagatik.

Frente Amplio taldeak bertako espezieak sustatuko lituzke exotikoen aurretik, eta espezie bakarreko landaketa erregularren eredua alde batera utziko luke. Klima-kidego zibil bat arduratuko litzateke neguan suteak prebenitzeaz eta udan itzaltzeaz.

Zer proposatzen du Frente Amplio taldeak kostalderako?

Frente Amplio taldeak proposatzen du kostaldeko zerrendan arriskuan dauden azpiegiturak kentzea eta lekuz aldatzea planifikatzea, itsasertza itsas mailaren igoerara eta ekaitzetara egokitu dadin. Saihestu egingo lituzke defentsa-obra zurrunak eta hondartzak etengabe artifizialki birsortzea, dunek eta hezeguneek berriro hesi natural gisa jardun dezaten.

Zer proposatzen du Frente Amplio taldeak natura eta itsasoa babesteko?

Lehorreko eremuen % 30 eta Mediterraneo itsasoaren % 30 babestea, posidonia kontserbatzeko estrategia nazional batekin. Kaxalotea eta zere arrunta Catálogo Español de Especies Amenazadas katalogoan sartuko lirateke.

Itsas eremu babestuek ainguratzeko eta gehiegizko arrantzarako murrizketak izango lituzkete, eta zetazeoentzat ontzien abiadura eta itsaspeko zarata murriztuko lirateke Mediterraneoko migrazio-korridorean. Frente Amplio taldeak proposatzen du, gainera, benetan betearaztea deforestaziotik datozen edo jatorrizko herrialdean giza eskubideak errespetatzen ez dituzten produktu inportatuak saltzeko debekua.

Beste neurri batzuk