Cidades e territorios adaptados ao cambio climático
A Fronte Ampla aprobará un Plan Estatal de Seguridade Ambiental para protexer a poboación da calor, as inundacións, os incendios e as secas.
- Publicado
- Actualizado
Os datos clave
- 1 árbore por cada 3 veciños é o criterio de arborado do programa de adaptación urbana.
- Máis de 28.000 centros educativos terían un plan plurianual de axudas para climatización.
- De 17 °C a 27 °C é o rango de temperatura que se quere manter nas aulas.
- 30 % das zonas terrestres serían áreas protexidas obxecto de restauración efectiva.
- 30 % do mar Mediterráneo quedaría protexido, en áreas estratéxicas para conservar a posidonia.
Desde a Fronte Ampla propoñemos un Plan Estatal de Seguridade Ambiental para protexer a poboación das vagas de calor, as inundacións, os incendios e as secas, coordinado por unha nova Axencia Estatal de Prevención e Adaptación Climática.
Adaptaremos as cidades cunha árbore por cada tres veciños e unha rede de refuxios climáticos, climatizaremos os centros educativos e protexeremos o 30 % das zonas terrestres e o 30 % do mar Mediterráneo.
O que di o programa
- 5.3.1. Plan Estatal de Seguridade Ambiental: A recorrencia actual e futura de fenómenos meteorolóxicos extremos, xa sexan fenómenos de precipitacións extremas, DANA, incendios, inundacións, secas ou vagas de calor, require por parte do Estado unha resposta suficiente para protexer a poboación española destes efectos derivados do cambio climático. Deben adaptarse os servizos públicos, as condicións de traballo e os investimentos a estas previsións. Neste sentido, deben reformularse leis tan importantes como a de Costas ou a de Augas en clave de emerxencia climática, propoñendo as accións necesarias para a minimización de riscos. Deben realizarse mapas de vulnerabilidade climática, protocolizar as alertas de protección civil, actualizar os algoritmos da AEMET e das demais axencias meteorolóxicas autonómicas, mellorar os sistemas de saúde pública para abranguer cuestións como as vagas de calor, e potenciar os servizos de emerxencias e protección civil en materia de riscos climáticos.
- 5.3.2. Impulsaremos a creación dunha Axencia Estatal de Prevención e Adaptación Climática. Porá en marcha unha Estratexia Nacional de Adaptación Climática das cidades e os territorios, cofinanciada polo Estado, as comunidades autónomas e os concellos.
- 5.3.3. Programa de Adaptación Climática Urbana e renaturalización: Poremos en marcha un gran programa de adaptación cofinanciado polo Estado, comunidades autónomas e concellos. Inclúe renaturalización, arborado (criterio de 1 árbore por cada 3 veciños), novos espazos verdes, peonalización, refuxios climáticos e rehabilitación urbana, priorizando os barrios máis vulnerables e avanzando cara ao modelo da «cidade dos 15 minutos». Coordinarase o apoio aos plans de adaptación urbana e sectoriais coas administracións competentes.
- 5.3.4. Rede e desenvolvemento de refuxios climáticos: Consolidación e impulso da rede de refuxios climáticos mediante un mapa actualizado e accesible. Dotaranse as administracións autonómicas e municipais dos recursos e ferramentas necesarios para o despregamento de novos refuxios.
- 5.3.5. Plan Estatal de Bioclimatización e climatización educativa / social: Aprobaremos unha regulación estatal con estándares mínimos de climatización, sombra, ventilación e acceso á auga en centros educativos, xunto cun plan de emerxencia contra a calor en escolas e centros de servizos sociais (centros residenciais e centros de día). Inclúe un plan plurianual de axudas para os máis de 28.000 centros educativos (priorizando os máis vulnerables) co obxectivo de manter as aulas nun rango de 17 °C a 27 °C e evitando a suspensión de clases para non prexudicar a conciliación.
- 5.3.6. Xestión integral do risco de inundacións (PNACC): Execución prioritaria e urxente das medidas do Plan Nacional de Adaptación ao Cambio Climático (PNACC) relativas a auga e recursos hídricos: avaliación da xestión ante inundacións, desenvolvemento de actuacións de adaptación, e integración formal do risco de inundación na ordenación territorial e urbanística.
- 5.3.7. Conectividade urbana verde e azul: Aumentaremos a conectividade entre espazos verdes e azuis en zonas urbanas e densamente poboadas en coordinación coas administracións públicas.
- 5.3.8. Mapeamento de infraestruturas e pasos de fauna en estradas: Realizaremos un estudo en estradas de titularidade estatal para avaliar a efectividade dos pasos de fauna existentes e localizar treitos carentes de infraestruturas axeitadas.
- 5.3.9. Planificaremos a retirada e reubicación estratéxica de infraestruturas expostas na franxa costeira para permitir a adaptación do litoral ante a suba do nivel do mar e os temporais, evitando a construción de obras ríxidas de defensa ou a rexeneración artificial continuada de praias. Actualmente, a excesiva urbanización da costa e o deterioro de dunas e humidais impiden que os ecosistemas actúen como barreiras naturais eficaces para protexer as poboacións do litoral.
- 5.3.10. Implantación dun sistema de pagamentos por servizos ambientais en zonas rurais: Quen coida a natureza merece cobrar por iso. A través da PAC, é posible pagarlles aos agricultores por desenvolver prácticas que nos protexen a todos: o coidado e limpeza do monte, a creación de paisaxes mosaico que frean o lume, a rexeneración de solos que reteñen a auga.
- 5.3.11. Elaboraremos unha estratexia estatal de prevención de grandes incendios forestais que aborde os problemas estruturais da propagación, integrando a xestión forestal sostible, o uso planificado do lume (queimas prescritas), a gandaría extensiva, o fomento de paisaxes en mosaico e a restauración de servizos ecosistémicos incorporando criterios de resiliencia e adaptación ao cambio climático, e que contemple tamén a redución das causas de ignición, reforzando a cultura forestal mediante campañas públicas de sensibilización e educación ambiental e promovendo a participación cidadá e o diálogo co medio rural.
- 5.3.12. Integraremos a política forestal de maneira transversal e coherente, reforzando a gobernanza e a coordinación entre ministerios e administracións, coa política agraria e de desenvolvemento rural, a conservación do patrimonio natural, a política contra o cambio climático, a loita contra a desertificación, a loita contra o despoboamento e o fomento do consumo de produtos forestais a través da compra pública.
- 5.3.13. Desenvolveremos novos modelos de silvicultura que permitan unha maior resiliencia dos montes produtivos, fomentando a produción e o uso industrial de especies nativas fronte a outras de carácter exótico. Buscaremos unha maior diversificación (intraespecífica e interespecífica), cambios nos modelos de xestión, evitando a repetición do modelo actual (plantacións regulares, monoespecíficas, con uso de agroquímicos e cortas a feito), que se demostraron moi vulnerables aos efectos do cambio climático. Levaremos unha parte da xestión forestal en montes públicos cara a unha silvicultura de cuberta continua ou próxima á natureza, e garantiremos superficies a libre evolución e a protección de bosques e rodais maduros.
- 5.3.14. Protección e restauración territorial e mariña (obxectivo 30 %): Investimento xeral en biodiversidade e restauración de hábitats degradados (conforme a directivas europeas). Acadaremos o 30 % de zonas terrestres como áreas protexidas obxecto de restauración efectiva. Elevaremos ao 30 % a protección do mar Mediterráneo en áreas mariñas estratéxicas para a conservación da posidonia (con restricións de fondeo e sobreexplotación pesqueira), creando ademais unha Estratexia Nacional de Conservación da Posidonia Oceánica.
- 5.3.15. Instalación de boias ecolóxicas permanentes: Fomento, en colaboración coas administracións autonómicas e locais, de boias permanentes que non danen a biodiversidade mariña e faciliten a proliferación da vida do mar.
- 5.3.16. Protección especial e conservación de cetáceos: Incluiremos o cachalote e o rorcual común no Listado de Especies Silvestres en Réxime de Protección Especial e no Catálogo Español de Especies Ameazadas («en perigo de extinción», segundo ACCOBAMS). Aplicaremos medidas de conservación a través do Plan de Xestión do Corredor de Migración de Cetáceos do Mediterráneo (redución de velocidade segundo o barco, redución do ruído submarino, risco de colisión e emisións de GEI).
- 5.3.17. Plan Nacional de Restauración Mariña Pasiva: Despregaremos o Plan Nacional de Restauración enfocado na aplicación de medidas de restauración pasiva dentro dos ecosistemas mariños.
- 5.3.18. Marco Mundial Kunming-Montreal: Aplicaremos os obxectivos e medidas do Convenio sobre a Diversidade Biolóxica de Montreal 2022 (Marco Mundial Kunming-Montreal).
- 5.3.19. Faremos efectiva a prohibición de comercializar no noso territorio produtos importados que proveñan da deforestación, que non respecten a lexislación laboral e de dereitos humanos do país de orixe, ou que carezan dunha declaración de dilixencia debida verificable, esixindo o cumprimento estrito do Regulamento europeo sobre a materia. Para garantilo, implantaremos inspeccións rigorosas de mercado e criterios de compra pública ética e verde en todas as administracións, evitando que o consumo no noso territorio ampare abusos ecolóxicos ou sociais globais.
Preguntas e respostas
Como protexerá a Fronte Ampla a poboación da calor, as inundacións e os incendios?
Cun Plan Estatal de Seguridade Ambiental que adapte os servizos públicos, as condicións de traballo e os investimentos aos fenómenos meteorolóxicos extremos. Coordinaríao unha nova Axencia Estatal de Prevención e Adaptación Climática.
O plan inclúe mapas de vulnerabilidade climática, protocolos para as alertas de protección civil, a actualización dos algoritmos da AEMET e o reforzo da saúde pública e dos servizos de emerxencias. A Fronte Ampla propón tamén reformular a Lei de Costas e a Lei de Augas en clave de emerxencia climática e integrar o risco de inundación na ordenación territorial e urbanística.
Que cambiará nas cidades para facer fronte á calor?
A Fronte Ampla propón un programa de adaptación urbana con máis árbores, novos espazos verdes, peonalización e refuxios climáticos, comezando polos barrios máis vulnerables. O criterio é unha árbore por cada tres veciños.
A rede de refuxios climáticos tería un mapa actualizado e accesible, e as comunidades autónomas e os concellos recibirían recursos para abrir refuxios novos. O programa avanza ademais cara ao modelo da cidade dos 15 minutos.
Suspenderanse as clases cando faga moita calor?
A Fronte Ampla quere evitalo. Propón unha regulación estatal con estándares mínimos de climatización, sombra, ventilación e acceso á auga nos centros educativos, para manter as aulas entre 17 °C e 27 °C sen suspender as clases e sen prexudicar a conciliación.
Habería un plan plurianual de axudas para os máis de 28.000 centros educativos, que lles dá prioridade aos máis vulnerables. O plan de emerxencia contra a calor cubriría tamén os centros residenciais e os centros de día.
Como se previrán os grandes incendios forestais?
Cunha estratexia estatal que actúe sobre as causas da propagación: xestión forestal sostible, queimas prescritas, gandaría extensiva e paisaxes en mosaico. A Fronte Ampla propón ademais que os agricultores cobren, a través da PAC, por coidar e limpar o monte, crear paisaxes mosaico que frean o lume e rexenerar solos que reteñen a auga.
A Fronte Ampla fomentaría as especies nativas fronte ás exóticas e abandonaría o modelo de plantacións regulares dunha soa especie. Un corpo civil climático dedicaríase á prevención de incendios no inverno e á extinción no verán.
Que propón a Fronte Ampla para a costa?
A Fronte Ampla propón planificar a retirada e reubicación das infraestruturas expostas na franxa costeira, para que o litoral se adapte á suba do nivel do mar e aos temporais. Evitaría as obras ríxidas de defensa e a rexeneración artificial continuada de praias, para que as dunas e os humidais volvan actuar como barreiras naturais.
Que propón a Fronte Ampla para protexer a natureza e o mar?
Protexer o 30 % das zonas terrestres e o 30 % do mar Mediterráneo, cunha estratexia nacional para conservar a posidonia. O cachalote e o rorcual común entrarían no Catálogo Español de Especies Ameazadas.
As áreas mariñas protexidas terían restricións de fondeo e de sobreexplotación pesqueira, e para os cetáceos reduciríanse a velocidade dos barcos e o ruído submarino no corredor de migración do Mediterráneo. A Fronte Ampla propón ademais facer efectiva a prohibición de vender produtos importados que proveñan da deforestación ou que non respecten os dereitos humanos no país de orixe.