Democracia nas empresas
A Fronte Ampla dará por lei aos cadros de persoal un terzo do consello de administración nas empresas de 50 a 1.000 traballadores e a metade nas maiores.
- Publicado
- Actualizado
Os datos clave
- Un terzo do consello de administración corresponderíalle ao cadro de persoal nas empresas de 50 a 1.000 traballadores.
- O 50 % do consello, paritario entre traballadores e accionistas, nas empresas de máis de 1.000 traballadores.
- O 10 % do beneficio empresarial repartiríase de forma obrigatoria entre o cadro de persoal nas empresas de 50 ou máis traballadores.
- Máis do 2 % do capital social reservaríase aos traballadores nas empresas de 25 a 1.000 traballadores, e máis do 10 % nas de máis de 1.000.
- Dous expertos financiados pola empresa, un en IA e outro en impacto ambiental, asistirían ao comité de empresa.
Desde a Fronte Ampla propoñemos que os cadros de persoal teñan por lei representación nos consellos de administración: un terzo do consello nas empresas de 50 a 1.000 traballadores e a metade nas de máis de 1.000. O comité de empresa poderá aprobar ou vetar os sistemas de intelixencia artificial que organizan, vixían ou avalían o traballo.
As empresas de 50 ou máis traballadores repartirán de forma obrigatoria o 10 % do seu beneficio entre o cadro de persoal, e unha parte do capital quedará reservada aos traballadores, con fondos de investimento gobernados por eles.
O que di o programa
Democracia nas empresas, gobernanza e dereitos do cadro de persoal
- 13.1.1. Participación paritaria en consellos de administración: Estableceremos por lei a representación democrática dos cadros de persoal nos consellos de administración: un terzo do consello en empresas de 50 a 1.000 traballadores e o 50 % (paritaria entre traballadores e accionistas) en empresas de máis de 1.000 traballadores. A fórmula concreta de elección acordarase mediante convenio colectivo, garantindo o acceso a información e a asesoramento independente. Este modelo aplicarase igualmente ás empresas públicas para adaptar o seu goberno ao cadro de persoal e ao interese xeral.
- 13.1.2. Capacidade de decisión e veto en transformacións empresariais: Reforzaremos os dereitos de información, consulta e negociación previa da representación legal ante peches, deslocalizacións, automatizacións e reestruturacións corporativas. Esixiremos de forma obrigatoria plans de continuidade, mantemento do emprego e transición, habilitando mecanismos efectivos para impugnar xudicialmente decisións empresariais adoptadas sen cumprir con estas obrigas.
- 13.1.3. Control democrático e regulación da intelixencia artificial no traballo: Reformaremos o artigo 64 do Estatuto dos Traballadores para outorgar ao comité de empresa a facultade de configurar, aprobar ou vetar os sistemas de intelixencia artificial destinados a organizar, vixiar ou avaliar o traballo. O comité terá dereito a dous expertos financiados pola empresa (un en IA e outro en impacto ambiental), defendendo a extensión deste dereito aos comités de empresa de ámbito europeo.
- 13.1.4. Garantiremos auditorías independentes e libres de conflitos de interese. Reformaremos a Lei de auditoría de contas e a lexislación societaria para separar entre si a auditoría financeira e a verificación da información de sustentabilidade, e ambas de calquera outro servizo prestado á empresa examinada. Prohibiremos que quen realice estas funcións, incluídas as entidades do seu mesmo grupo ou rede, preste simultaneamente servizos de consultoría, asesoramento fiscal ou calquera outro servizo a esa empresa e ao seu grupo. Dotaremos o ICAC de persoal e recursos suficientes para supervisar a calidade destes traballos e sancionar os incumprimentos, e impulsaremos as adaptacións necesarias do marco europeo.
Participación no capital, reparto de beneficios e fondos de investimento
- 13.1.5. Participación directa no capital empresarial: Obriga legal de reservar ou xestionar a través de fideicomisos ou cooperativas de traballadores máis do 2 % do capital social en empresas de 25 a 1.000 traballadores, e máis do 10 % do capital en empresas de máis de 1.000 traballadores.
- 13.1.6. Paga de beneficios obrigatoria e prioridade sobre o dividendo: Estableceremos por lei o reparto obrigatorio do 10 % do beneficio empresarial entre o cadro de persoal en empresas de 50 ou máis traballadores. Cada persoa traballadora poderá percibir a súa parte en metálico ou convertela en accións do cadro de persoal. Prohibiremos expresamente que as empresas repartan dividendos a accionistas ou realicen recompras de accións sen aboar previamente esta paga de beneficios.
- 13.1.7. Fondos colectivos de propiedade e fondos cidadáns de investimento (Meidner): Crearemos fondos colectivos alimentados por achegas empresariais vinculadas a beneficios para acumular participacións e dereitos de voto baixo control democrático, mantendo esta propiedade separada do aforro individual para a xubilación (sen substituír salarios). Crearemos Fondos Rexionais de Investimento (Fondos Meidner) gobernados polos traballadores para adquirir participacións en medianas e grandes empresas e facilitar a conversión de pemes en cooperativas tras a xubilación dos seus propietarios.
Control directivo e transparencia na propiedade pública
- 13.1.8. Reforma radical dos incentivos directivos: Obriga de vincular a remuneración variable dos altos directivos a resultados de longo prazo, investimento produtivo, creación de emprego e sustentabilidade. Esixiremos a devolución de incentivos (clawback) en casos de contas falseadas ou decisións que orixinen danos posteriores. Obrigatoriedade de publicar a fenda entre a remuneración directiva e o salario medio do cadro de persoal, fixando teitos retributivos en empresas públicas e entidades receptoras de axudas públicas extraordinarias.
- 13.1.9. Control democrático das empresas públicas: Incorporaremos representación de traballadores e usuarios nos seus órganos directivos, con mandatos de servizo e investimento con obxectivos avaliables e transparencia pública para impedir a xestión opaca ou o reparto partidista de cargos, baixo unha dirección profesionalizada que renda contas periodicamente ante o Congreso dos Deputados.
Preguntas e respostas
Terían os traballadores sitio no consello de administración?
Si. A Fronte Ampla propón establecer por lei que o cadro de persoal ocupe un terzo do consello nas empresas de 50 a 1.000 traballadores e o 50 % nas de máis de 1.000, onde o consello sería paritario entre traballadores e accionistas.
A fórmula concreta de elección acordaríase mediante convenio colectivo, con garantía de acceso a información e a asesoramento independente. O mesmo modelo aplicaríase ás empresas públicas, que incorporarían ademais representación de usuarios nos seus órganos directivos.
Recibiría o cadro de persoal unha parte dos beneficios da empresa?
Si. A Fronte Ampla propón que as empresas de 50 ou máis traballadores repartan por lei o 10 % do seu beneficio entre o cadro de persoal. Non poderían repartir dividendos nin recomprar accións sen aboar antes esa paga, e cada persoa traballadora podería cobrar a súa parte en metálico ou convertela en accións do cadro de persoal.
Ademais, as empresas terían que reservar ou xestionar, a través de fideicomisos ou cooperativas de traballadores, máis do 2 % do capital social se teñen de 25 a 1.000 traballadores e máis do 10 % se teñen máis de 1.000.
Que son os fondos Meidner que propón a Fronte Ampla?
Son Fondos Rexionais de Investimento gobernados polos traballadores. Comprarían participacións en medianas e grandes empresas e facilitarían que as pemes se convertan en cooperativas cando os seus propietarios se xubilan.
A Fronte Ampla propón tamén fondos colectivos alimentados por achegas empresariais vinculadas aos beneficios, que acumularían participacións e dereitos de voto baixo control democrático. A súa propiedade manteríase separada do aforro individual para a xubilación e non substituiría salarios.
Podería o cadro de persoal frear un peche ou un sistema de intelixencia artificial?
No caso da intelixencia artificial, si. A Fronte Ampla propón reformar o artigo 64 do Estatuto dos Traballadores para que o comité de empresa poida configurar, aprobar ou vetar os sistemas que organizan, vixían ou avalían o traballo, con dous expertos financiados pola empresa, un en IA e outro en impacto ambiental.
Ante peches, deslocalizacións, automatizacións e reestruturacións, reforzaríanse os dereitos de información, consulta e negociación previa da representación legal. Os plans de continuidade, mantemento do emprego e transición serían obrigatorios, e as decisións empresariais que non cumpran esas obrigas poderían impugnarse ante os tribunais.
Que cambiaría para os altos directivos e as auditoras?
A remuneración variable dos altos directivos tería que vincularse a resultados de longo prazo, investimento produtivo, creación de emprego e sustentabilidade. A Fronte Ampla propón ademais a devolución de incentivos en casos de contas falseadas ou de decisións que orixinen danos posteriores, e a publicación da fenda entre a remuneración directiva e o salario medio do cadro de persoal.
Quen audita unha empresa, incluídas as entidades do seu mesmo grupo ou rede, non podería prestarlle á vez consultoría, asesoramento fiscal ou outros servizos. O ICAC tería persoal e recursos suficientes para supervisar e sancionar.