Enerxía limpa, pública e ao alcance de todas as familias

A Fronte Ampla dará tres horas de luz de balde ao día a todos os fogares e creará unha comercializadora eléctrica pública.

Publicado
Actualizado

Os datos clave

  • Tres horas de luz de balde ao día na franxa solar para todos os fogares, teñan ou non placas.
  • Antes de 2030, todas as comunidades de veciños con tellado ou terraza útiles terán unha instalación solar de autoconsumo compartido.
  • 100 % de xeración eléctrica renovable en 2040, con pasos intermedios do 81 % en 2030 e o 90 % en 2035.
  • 1,7 millóns de familias con bono social térmico terán un plan de climatización que cobre entre o 85 % e o 95 % da instalación.
  • Polo menos o 20 % do capital das instalacións renovables de máis de 5 MW ofrecerase a veciños, concellos ou comunidades enerxéticas.

Desde a Fronte Ampla propoñemos recoñecer a electricidade como un servizo público e un ben de primeira necesidade. Daremos tres horas de luz de balde ao día a todos os fogares, crearemos unha tarifa social que substitúa os bonos sociais e unha comercializadora pública, e levaremos placas solares a todas as comunidades de veciños antes de 2030.

As redes de distribución de electricidade e gas pasarán a ser públicas, cumpriremos o calendario de peche das nucleares e acadaremos unha xeración eléctrica 100 % renovable en 2040, con veciños e concellos como socios dos proxectos.

O que di o programa

Renovables xustas e respectuosas co territorio

  • 5.1.1. Aceleraremos a expansión renovable e eliminaremos a nosa dependencia dos combustibles fósiles. Garantiremos o desenvolvemento das enerxías renovables desde unha planificación ordenada, sostible e ao servizo do territorio. Impulsaremos a transición enerxética para reducir a dependencia dos combustibles fósiles, priorizando o autoconsumo, as comunidades enerxéticas, as instalacións en cubertas e espazos xa transformados, así como a repotenciación de parques existentes fronte a unha ocupación indiscriminada de novos solos. Coordinaremos o despregamento de nova xeración renovable coa capacidade de almacenamento, as redes de transporte e distribución e a electrificación dos consumos. Garantiremos que os proxectos respecten a ordenación territorial, a protección da biodiversidade, os usos agrarios e os valores paisaxísticos, incorporando unha avaliación ambiental rigorosa e acumulativa. Reforzaremos os medios das administracións públicas para tramitar os proxectos con axilidade, transparencia e garantías, asegurando a participación efectiva dos concellos e das poboacións afectadas. Impulsaremos sistemas de almacenamento —baterías e bombeo— e mecanismos de xestión da demanda que permitan aproveitar mellor a enerxía producida, reducir as verteduras e diminuír a necesidade de recorrer a centrais de gas. A transición enerxética debe xerar beneficios para o territorio e os seus habitantes, con participación pública e retorno económico e social no territorio.
  • 5.1.2. Faremos que as renovables contribúan a vertebrar o país e a fixar poboación na España baleirada. Garantiremos o carácter público das liñas de transporte de máis de 380 kV e crearemos unha oficina de mediación cun protocolo de participación cidadá. Ademais, recoñeceremos o dereito ao autoconsumo compartido para todos os veciños e veciñas do concello e dos concellos limítrofes nun radio mínimo de 20 km.
  • 5.1.3. Abriremos á participación local o capital de proxectos renovables, ofrecendo polo menos o 20 % do capital de instalacións de máis de 5 MW (ou as rendas equivalentes) a veciños, concellos ou comunidades enerxéticas, con ferramentas adaptadas e acordadas territorialmente. Redistribuiremos os beneficios máis alá dos propietarios do solo, recoñecendo os efectos do uso de rede e do despregamento sobre áreas máis amplas, con achegas municipais por MWh xerado e beneficios para as comunidades afectadas.
  • 5.1.4. Aumentaremos as axudas ás comunidades enerxéticas e ao autoconsumo colectivo, incluídas as baterías.
  • 5.1.5. Crearemos un Fondo Xeracional da Enerxía, inspirado no modelo noruegués, con participación pública do 30 % nas novas instalacións renovables e de almacenamento pequenas e medianas. A metade dos beneficios reinvestirase no fondo e a outra metade irá a vivenda pública, rehabilitación e pensións. Unha parte dos impostos de cada proxecto financiará comunidades enerxéticas municipais, para que as vilas que producen a enerxía paguen menos por ela.
  • 5.1.6. Plan de Tellados Solares: Antes de 2030, todas as comunidades de veciños cun tellado ou unha terraza útiles terán unha instalación solar de autoconsumo compartido. Será obrigatoria e financiaraa o Estado: adiantará o custo e a comunidade devolverao sen xuros cunha parte do que aforre na luz. Europa xa esixe placas nos edificios de vivendas novos a finais de 2029.

Reforma do mercado eléctrico e intervención estatal

  • 5.1.7. Garantiremos o acceso á enerxía necesaria para unha vida digna. Substituiremos os bonos sociais por unha tarifa social da enerxía, con recoñecemento de oficio para que todas as persoas con dereito a esta protección poidan recibila. Actualizaremos as contías e os límites de consumo protexido para cubrir as necesidades básicas de electricidade, calefacción e refrixeración. Converteremos en permanente a protección fronte aos cortes por impagamento dos fogares vulnerables.
  • 5.1.8. Reformaremos o sistema marxinalista de prezos do pool eléctrico.
  • 5.1.9. Aproveitaremos toda a capacidade útil das redes de distribución existentes, reforzando a supervisión da CNMC mediante auditorías da capacidade dispoñible, as reservas de acceso e as denegacións de conexión. Revisaremos os criterios de cálculo cando restrinxan inxustificadamente o aproveitamento da rede e implantaremos os permisos de acceso flexible, preservando a seguridade da subministración. Faremos efectiva a liberación de capacidade reservada por proxectos que incumpran os seus prazos e garantiremos información pública, actualizada e verificable.
  • 5.1.10. Recoñeceremos a electricidade como servizo público e ben de primeira necesidade, garantindo o acceso universal e a dispoñibilidade dunha subministración básica acorde coas características familiares, incorporándoo á regulación sectorial.

Avanzaremos no control público da enerxía, incrementando a participación do Estado no sistema eléctrico a través de Redeia e Enagás coa achega dos activos que pasen a formar parte del. Para iso:

  • 5.1.11. Modificaremos a lexislación actual para establecer a titularidade pública das redes de distribución eléctrica e de gas. Esta titularidade pública incluirá tanto a rede existente como os novos desenvolvementos de rede e as ampliacións de capacidade que se realizan a cargo de terceiros. Habilitaremos o marco xurídico para que as comunidades autónomas que o soliciten poidan asumir a titularidade de redes de distribución no seu ámbito territorial. A habilitación deste marco xurídico incluirá a posibilidade de que as entidades locais poidan asumir igualmente a dita titularidade e de que as comunidades enerxéticas poidan xestionar redes de distribución no seu ámbito de actuación.
  • 5.1.12. Asumiremos de forma directa desde o sector público a xestión dos saltos de auga cuxas concesións vaian expirando.
  • 5.1.13. Crearemos unha comercializadora pública de referencia, que distribúa enerxía aos fogares e rompa o oligopolio e a súa integración vertical. Esta empresa asumirá a xestión do PVPC e do bono social, ofrecerá unha tarifa social que inclúa un mínimo enerxético vital e utilizará contratos de subministración a longo prazo para ofrecer estabilidade.
  • 5.1.14. Recuperaremos o Fondo Nacional para a Sustentabilidade do Sistema Eléctrico revisando as exencións, o seu calendario de aplicación e a distribución dos custos e ingresos do sistema enerxético.
  • 5.1.15. Recuperaremos unha Comisión Nacional da Enerxía independente, separando así a regulación especializada da autoridade transversal de competencia, reforzando a súa capacidade técnica e sancionadora, e establecendo nomeamentos parlamentarios. Incorporaremos ademais a representación activa de consumidores, sindicatos e organizacións ambientais.
  • 5.1.16. Aprobaremos un plan de climatización de fogares para os 1,7 millóns de familias con bono social térmico. Cubriremos entre o 85 % e o 95 % da instalación de bombas de calor, aerotermia ou bioclimatización, e aumentaremos en 144 kWh o limiar de consumo bonificado en xuño, xullo e agosto.
  • 5.1.17. Evitaremos o crecemento do biogás dependente da actividade das macrogranxas. Endureceremos drasticamente a normativa básica estatal de emisións, a normativa de nitratos e as limitacións das plantas de valorización de xurros para acabar co boom descontrolado deste sector.
  • 5.1.18. Planificación estratéxica de solucións renovables de alto impacto: Regularemos o emprego das solucións enerxéticas renovables como o hidróxeno renovable, a biomasa, o biogás e os biocombustibles (a base de residuos), que teñen un alto impacto e baixa eficiencia, de maneira que só se empreguen de maneira controlada en sectores estratéxicos de difícil descarbonización ou onde estea dispoñible o residuo.
  • 5.1.19. Hidróxeno só onde fai falta: O hidróxeno renovable reservarase para a industria que non pode funcionar con electricidade directamente. Retiraremos o apoio público ao H2Med e destinaremos eses 7.000 M€ a redes, almacenamento e electrificación industrial. En calquera caso, débese realizar un estudo de impacto ambiental estratéxico para a rede de hidróxeno verde que avalíe a súa necesidade real e tamén a da infraestrutura de enerxías renovables e electrólise asociada, para planificar o seu despregamento e priorizar a electrificación directa dos usos fronte ao emprego do hidróxeno.
  • 5.1.20. Tres horas de luz de balde ao día: Nas horas de maior produción de enerxía eléctrica solar e nas que hai excedente con respecto ao que consumimos, a luz será de balde para todos os fogares, teñan ou non placas solares. A comercializadora pública ofrecerá de partida tres horas diarias gratuítas na franxa solar, e as grandes comercializadoras estarán obrigadas por lei a incluílas na súa oferta. Para que esas horas de balde non se cobren no resto do día, a CNMC vixiará os prezos e sancionará calquera suba que as compense. As peaxes de rede desas horas pagaranse co gravame ás grandes enerxéticas.
  • 5.1.21. Cumpriremos o calendario de peche das centrais nucleares. Almaraz I e II pecharán nos prazos previstos (2027-2028), sen beneficios fiscais, coa xestión dos residuos a cargo das empresas e con recursos para a transición xusta dos seus traballadores e a reactivación das comarcas afectadas. Esixiremos que os operadores financien os custos que lles corresponden de desmantelamento e xestión de residuos.
  • 5.1.22. Eliminaremos as subvencións aos combustibles fósiles e as axudas nas crises daranse segundo a renda. O Estado deixará de investir en empresas dedicadas á exploración, extracción, refinado ou distribución de combustibles fósiles. Planificaremos a retirada dos ciclos combinados ata 2045 e o desmantelamento ordenado da rede de gas, sen novas infraestruturas nin investimentos retribuídos que acaben pagando os consumidores, cun xestor técnico gasista público. Prohibiremos importar gas obtido con fracking ou procedente de territorios sancionados por vulnerar os dereitos humanos.
  • 5.1.23. Axudaremos a electrificar os pequenos barcos pesqueiros dos portos de pequenas localidades.
  • 5.1.24. Financiaremos a compra de aparellos de refrixeración para persoas vulnerables: Daremos axudas á compra e instalación de aparellos de refrixeración (aerotermia, aire acondicionado de parede, aire acondicionado portátil…) para persoas vulnerables (maiores de 65, persoas con enfermidades crónicas, embarazadas, etc.) en función da rexión climática.
  • 5.1.25. Creación dun corpo civil climático: Crearemos un corpo público e estable no marco do Plan de Emprego Garantido dedicado a coidar o territorio e á prevención de incendios no inverno e extinción no verán, restauración de ríos e acuíferos, adaptación a secas e inundacións e apoio técnico a quen queira pasarse á agricultura rexenerativa.

Preguntas e respostas

Como baixará a Fronte Ampla a factura da luz?

Con tres horas de luz de balde ao día na franxa solar, unha tarifa social da enerxía e unha comercializadora pública. As tres horas de balde son para todos os fogares, teñan ou non placas solares.

A comercializadora pública ofrecería de partida esas tres horas e as grandes comercializadoras estarían obrigadas por lei a incluílas na súa oferta. A CNMC vixiaría que non se cobren no resto do día, e as peaxes de rede desas horas pagaríanse co gravame ás grandes enerxéticas.

A comercializadora pública asumiría tamén a xestión do PVPC e do bono social, e usaría contratos de subministración a longo prazo para darlles estabilidade aos prezos. A Fronte Ampla propón ademais reformar o sistema marxinalista de prezos do mercado eléctrico.

Que é a tarifa social da enerxía que propón a Fronte Ampla?

É a tarifa que substituiría os actuais bonos sociais. A Fronte Ampla propón que se recoñeza de oficio, sen ter que solicitala, e que cubra as necesidades básicas de electricidade, calefacción e refrixeración.

Ademais, a protección fronte aos cortes por impagamento dos fogares vulnerables pasaría a ser permanente.

Que propón a Fronte Ampla sobre placas solares e autoconsumo?

Un Plan de Tellados Solares obrigatorio e financiado polo Estado para as comunidades de veciños. O Estado adiantaría o custo da instalación e a comunidade devolveríao sen xuros cunha parte do que aforre na factura da luz.

A Fronte Ampla recoñece tamén o dereito ao autoconsumo compartido cos veciños do concello e dos concellos limítrofes nun radio mínimo de 20 km, e aumenta as axudas ás comunidades enerxéticas e ao autoconsumo colectivo, incluídas as baterías.

Quen controlará a rede eléctrica?

O sector público. A Fronte Ampla propón que as redes de distribución de electricidade e de gas, existentes e novas, sexan de titularidade pública, e que o Estado aumente a súa participación no sistema eléctrico a través de Redeia e Enagás. As comunidades autónomas e as entidades locais que o soliciten poderían asumir esa titularidade no seu territorio.

O sector público xestionaría directamente os saltos de auga cuxas concesións vaian expirando. Ademais, recuperaríase unha Comisión Nacional da Enerxía independente, con nomeamentos parlamentarios e representación de consumidores, sindicatos e organizacións ambientais.

Que gaña unha vila onde se instalan renovables?

Participación na propiedade e nos ingresos. A Fronte Ampla propón que veciños, concellos ou comunidades enerxéticas poidan ter polo menos o 20 % do capital das instalacións de máis de 5 MW, e que haxa achegas municipais por cada MWh xerado.

O Fondo Xeracional da Enerxía tería unha participación pública do 30 % nas novas instalacións pequenas e medianas. A metade dos seus beneficios reinvestiríase no fondo e a outra metade iría a vivenda pública, rehabilitación e pensións.

O despregamento daríalle prioridade ao autoconsumo, ás cubertas, aos espazos xa transformados e á repotenciación de parques existentes fronte á ocupación de solos novos.

Que pasará coas nucleares, o gas e o hidróxeno?

A Fronte Ampla propón cumprir o calendario de peche das centrais nucleares, retirar o gas de forma planificada e reservar o hidróxeno renovable para a industria que non pode funcionar con electricidade. Almaraz I e II pecharían en 2027-2028, sen beneficios fiscais e coa xestión dos residuos a cargo das empresas.

Eliminaríanse as subvencións aos combustibles fósiles, planificaríase a retirada dos ciclos combinados ata 2045 e prohibiríase importar gas obtido con fracking. O apoio público ao H2Med retiraríase e eses 7.000 millóns de euros irían a redes, almacenamento e electrificación industrial.

Outras medidas