Reforma do modelo de financiamento autonómico
A Fronte Ampla impulsará de inmediato a reforma do financiamento autonómico, con polo menos un 2,3 % do PIB máis cada ano.
- Publicado
- Actualizado
Os datos clave
- Desde 2014 está caducado o actual sistema de financiamento autonómico.
- Polo menos un 2,3 % do PIB adicional destinaríase cada ano ao financiamento autonómico, uns 38.000 millóns.
- 735 millóns de euros no ano base ten o Mecanismo para afrontar o Cambio Climático, que se repartiría segundo o risco.
- Maiores de 80 anos, poboación de 0 a 17 anos e parados sen prestación incorporaríanse ao cálculo da poboación axustada.
- Fóra da regra de gasto quedaría o gasto que as comunidades financien cos recursos permanentes da reforma.
Desde a Fronte Ampla propoñemos impulsar de forma inmediata a reforma do sistema de financiamento autonómico, caducado desde 2014. O novo modelo destinará polo menos un 2,3 % do PIB adicional cada ano, uns 38.000 millóns, a fortalecer os servizos públicos que xestionan as comunidades autónomas.
Mediremos as necesidades de gasto con criterios sociais, crearemos un fondo de converxencia para as comunidades con menos recursos e deixaremos os novos recursos fóra da regra de gasto.
O que di o programa
- 11.1.1. Impulsaremos de forma inmediata a reforma do sistema de financiamento autonómico. O actual sistema está caducado desde 2014. O novo modelo debe partir da proposta presentada polo Goberno de Coalición Progresista, mellorando os seus principais elementos. O novo sistema debe resolver os problemas estruturais do financiamento autonómico: o infrafinanciamento dos servizos públicos xestionados polas comunidades autónomas, a baixa corresponsabilidade fiscal, a inequidade e a opacidade. O novo modelo debe garantir a cohesión territorial e a equidade e debe acomodar a vontade de maior autogoberno que expresaron algunhas comunidades autónomas, avanzando cara a un modelo de financiamento que responda aos principios dun federalismo social e plurinacional. Para iso, o sistema de financiamento debe asegurar a suficiencia financeira, para blindar o Estado do benestar e tamén para facer fronte a retos como a crise climática. Os servizos xestionados polas comunidades autónomas, como a sanidade, a educación, os servizos sociais e os correspondentes a competencias singulares, deben estar adecuadamente financiados. O novo modelo debe avanzar na autonomía financeira das comunidades autónomas, cunha maior capacidade tributaria e de xestión polas axencias tributarias autonómicas. E debe garantir a equidade, con mecanismos claros e transparentes de solidariedade interterritorial, a similar esforzo fiscal, para a converxencia no financiamento por poboación axustada, sen que supoña prexuízo ningún para ningunha comunidade autónoma. Así mesmo, evitaremos a competencia fiscal á baixa entre territorios que debilita os servizos públicos e favorece as rendas máis altas.
- 11.1.2. Destinaremos polo menos un 2,3 % do PIB adicional ao sistema de financiamento autonómico cada ano. Suporá uns 38.000 millóns adicionais cos que se afrontará a necesidade de fortalecemento dos servizos públicos.
- 11.1.3. Formularemos un mecanismo para garantir que as comunidades infrafinanciadas poidan prestar o mesmo nivel de servizos públicos que o resto das comunidades autónomas.
- 11.1.4. Mediremos as necesidades de gasto con criterios sociais. A poboación axustada incorporará, entre outros criterios, os parados sen prestación como indicador de pobreza e exclusión, a poboación maior de 80 anos pola súa relación coa dependencia, a poboación de 0 a 17 anos e a universitaria, maior número de grupos de idade para imputar o gasto sanitario e os custos fixos de prestar os servizos. Tomará ademais a poboación máis alta dos últimos tres anos, para protexer os territorios que perden habitantes.
- 11.1.5. Os novos recursos servirán para mellorar os servizos sen computar na regra de gasto. O gasto que as comunidades financien cos recursos permanentes que achegue a reforma non computará na regra de gasto, e as entregas a conta actualizaranse cada ano aínda que non se aproben os Orzamentos Xerais do Estado.
- 11.1.6. Aprobaremos un fondo para afrontar o cambio climático repartido segundo o risco. Manteremos o Mecanismo para afrontar o Cambio Climático previsto no Acordo 1/2026, dotado con 735 millóns de euros no ano base, pero repartirémolo segundo indicadores obxectivos de exposición a riscos climáticos —inundacións, seca, incendios ou ondas de calor— e non por zonas xeográficas.
- 11.1.7. Estableceremos un fondo de converxencia para as comunidades con menos recursos. Na reforma do Fondo de Compensación Interterritorial crearemos un fondo para as comunidades cuxo financiamento por habitante axustado quede por debaixo da media pola súa menor capacidade fiscal co fin de corrixir desequilibrios económicos interterritoriais e facer efectivo o principio de solidariedade. Destinarase a infraestruturas, reindustrialización e produtividade, e terá en conta o despoboamento e a dispersión, as externalidades do turismo masivo, o risco forestal e a insularidade.
- 11.1.8. Incluiremos na proposta de reforma a obriga das comunidades autónomas de financiar competencias exercidas por aquelas no seu nome por parte das entidades locais. As denominadas competencias impropias sostidas polos concellos deben contar con suficiencia de recursos proporcionados polas comunidades autónomas e debe quedar asegurada nesta modificación do sistema de financiamento.
- 11.1.9. É imprescindible incorporar á reforma do financiamento (tanto autonómico como local) a modificación de elementos tan lesivos para as administracións públicas como a interpretación da regra de gasto establecida na Lei de estabilidade orzamentaria e sustentabilidade financeira. En caso contrario, é perfectamente posible que, na práctica, estes recursos adicionais non poidan ser utilizados polas comunidades autónomas.
Preguntas e respostas
Canto diñeiro máis recibirán as comunidades autónomas coa Fronte Ampla?
Polo menos un 2,3 % do PIB adicional cada ano, uns 38.000 millóns. A Fronte Ampla propón dedicar ese diñeiro a fortalecer os servizos públicos que xestionan as comunidades, como a sanidade, a educación e os servizos sociais.
O gasto que as comunidades financien cos recursos permanentes da reforma non computaría na regra de gasto, e as entregas a conta actualizaríanse cada ano aínda que non se aproben os Orzamentos Xerais do Estado.
Como será o novo modelo de financiamento autonómico?
A Fronte Ampla propón impulsar de forma inmediata a reforma, partindo da proposta presentada polo Goberno de Coalición Progresista e mellorando os seus principais elementos. O sistema actual está caducado desde 2014.
O novo modelo debe resolver o infrafinanciamento dos servizos públicos autonómicos, a baixa corresponsabilidade fiscal, a inequidade e a opacidade. Daríalles ás comunidades máis capacidade tributaria e de xestión, garantiría a solidariedade interterritorial e avanzaría cara a un federalismo social e plurinacional, evitando a competencia fiscal á baixa entre territorios.
Como se repartirá o diñeiro entre comunidades autónomas?
Segundo as súas necesidades de gasto, medidas con criterios sociais a través da poboación axustada. A Fronte Ampla propón incorporar a ese cálculo, entre outros, os parados sen prestación, a poboación maior de 80 anos, a de 0 a 17 anos e a universitaria.
Tomaríase ademais a poboación máis alta dos últimos tres anos, para protexer os territorios que perden habitantes. A converxencia faríase sen prexuízo para ningunha comunidade autónoma.
Que pasará coas comunidades peor financiadas?
A Fronte Ampla propón un mecanismo para que as comunidades infrafinanciadas poidan prestar o mesmo nivel de servizos públicos que o resto, e un fondo de converxencia, dentro da reforma do Fondo de Compensación Interterritorial, para as que teñan un financiamento por habitante axustado por debaixo da media.
Ese fondo destinaríase a infraestruturas, reindustrialización e produtividade, e tería en conta o despoboamento e a dispersión, as externalidades do turismo masivo, o risco forestal e a insularidade.
Haberá diñeiro para o cambio climático no financiamento autonómico?
Si. A Fronte Ampla propón manter o Mecanismo para afrontar o Cambio Climático previsto no Acordo 1/2026, dotado con 735 millóns de euros no ano base, pero repartilo segundo indicadores obxectivos de exposición a riscos climáticos, como inundacións, seca, incendios ou ondas de calor, e non por zonas xeográficas.
Quen pagará as competencias que exercen os concellos en nome das comunidades?
As comunidades autónomas. A Fronte Ampla propón incluír na reforma do financiamento a obriga de que as comunidades financien as competencias que os concellos exercen no seu nome, as chamadas competencias impropias.