Unha sanidade pública máis forte
A Fronte Ampla comprometerá o 8 % do PIB para a sanidade pública e fará da xestión pública directa a vía xeral do Sistema Nacional de Saúde.
- Publicado
- Actualizado
Os datos clave
- 8 % do PIB estatal comprometido desde os Orzamentos Xerais do Estado para a sanidade pública.
- 25 % do orzamento sanitario para Atención Primaria, como recomenda a OMS.
- Polo menos o 50 % da poboación residente tería cobertura bucodental ao final da lexislatura.
- 10 profesionais por cada 100.000 habitantes, como mínimo, en saúde mental.
- 1 matrona por muller en parto activo nun máximo de 5 anos.
Desde a Fronte Ampla propoñemos comprometer o 8 % do PIB para a sanidade pública e fixar por lei a xestión pública directa como a vía xeral do Sistema Nacional de Saúde, recuperando pouco a pouco os servizos privatizados.
Ampliaremos a cobertura do dentista, as lentes e os audiófonos, prohibiremos as listas de espera paralelas, reforzaremos a saúde mental e levaremos o dereito ao aborto á Constitución.
O que di o programa
Financiamento, gobernanza e xestión da sanidade pública
- 2.4.1. Blindaxe do gasto sanitario público: Compromiso desde os Orzamentos Xerais do Estado do 8 % do PIB estatal para a sanidade pública.
- 2.4.2. Reforzo obrigatorio da Atención Primaria: Continuaremos aumentando os fondos finalistas á Atención Primaria para cumprir a recomendación da OMS de destinar o 25 % do orzamento sanitario á Atención Primaria.
- 2.4.3. Apostaremos de novo por unha Lei de xestión pública e integridade do Sistema Nacional de Saúde para consagrar a xestión pública directa como a vía xeral para os centros e servizos do Sistema Nacional de Saúde (SNS). Derrogaremos expresamente a Lei 15/1997, sobre habilitación de novas formas de xestión do SNS, que abrira a porta á colaboración con entidades privadas, e os modelos de xestión indirecta pasarán a ser estritamente excepcionais. Requirirán unha xustificación obxectiva de que non é posible a xestión directa e unha avaliación previa obrigatoria por un comité técnico especializado.
- 2.4.4. Plan de reversión e internalización: Revisaremos os contratos dos servizos privatizados, avaliaremos o seu impacto e resultados e elaboraremos plans de internalización paulatina de servizos privatizados garantindo a atención e a equidade.
- 2.4.5. Blindaremos por lei a universalidade da atención sanitaria para residentes en España, independentemente do seu estatus administrativo. Volverase apostar pola Lei de universalidade do SNS que remate de garantir o conseguido a través do Real decreto 180/2026 do actual Ministerio de Sanidade.
- 2.4.6. Seguiremos reforzando os plans de investimento en novas tecnoloxías con fondos finalistas para as comunidades autónomas.
- 2.4.7. Supervisión, transparencia e Alta Inspección: Desenvolveremos os medios da Alta Inspección (Lei 16/2003), publicaremos de forma homoxénea custos, cadros de persoal, tempos de espera e calidade (incluídos concertos), e executaremos auditorías para detectar sobrecustos e desvíos.
- 2.4.8. Creación de órganos de control independentes: Crearemos o Observatorio de Avaliación, Control, Transparencia, Calidade e Sustentabilidade do SNS, e a Axencia de Calidade e Avaliación do Sistema para publicar orzamentos e resultados de saúde.
- 2.4.9. Integración de mutuas de funcionariado (MUFACE/MUGEJU/ISFAS): Aplicaremos o plan proposto para a integración definitiva de todas as mutuas de funcionarios no Sistema Nacional de Saúde.
- 2.4.10. Equidade territorial e liquidación turística: Actualizaremos os criterios do FOGA e do FCS, xunto coa creación dun mecanismo áxil para liquidar a asistencia a turistas internacionais.
Ampliación da carteira de servizos e prestacións
- 2.4.11. Saúde bucodental: Continuaremos a ampliación da cobertura bucodental realizada nesta lexislatura (menores ata 14 anos, embarazadas, maiores de 65 anos, pacientes oncolóxicos específicos) ata alcanzar polo menos o 50 % da poboación residente ao final da lexislatura.
- 2.4.12. Saúde visual: Universalizaremos o «Plan Veo» (lentes e lentes de contacto gratuítas) a todos os grupos de idade da poboación residente (ampliando a medida inicial para menores de 16 anos).
- 2.4.13. Saúde auditiva: Financiamento público e inclusión dos audiófonos na carteira común de servizos para toda a poboación que os necesite, con programas prioritarios de axudas para maiores de 65 anos e persoas con discapacidade.
- 2.4.14. Banco público de próteses e órteses: Crearemos un banco público accesible para as comunidades autónomas co fin de reutilizar, optimizar a vida útil e mellorar a sustentabilidade financeira.
- 2.4.15. Saúde sexual e gratuidade de produtos: Dispensación gratuíta de preservativos en farmacias comunitarias para a xente nova (prevención de ITS) e distribución gratuíta de copas menstruais para a saúde reprodutiva e a sustentabilidade.
- 2.4.16. Servizos sanitarios rurais e comunidades vulnerables: Ampliaremos especialidades médicas (Traumatoloxía, ORL, Oncoloxía, Dermatoloxía, Neuroloxía, etc.) en hospitais rurais. Poderá establecerse que algunhas especialidades hospitalarias poidan ofrecer consultas fóra do hospital, achegando a atención especializada á comunidade.
- 2.4.17. Aumentaremos a dotación de recursos e as condicións laborais da Atención Primaria en función dos determinantes sociais da poboación asignada.
Saúde mental e benestar emocional
- 2.4.18. Investimento finalista en saúde mental: Crearemos un fondo específico para a Rede de Saúde Mental Comunitaria e aumentaremos as ratios de profesionais (psiquiatría, psicoloxía clínica, enfermaría especializada, traballo social, terapeutas e expertos por experiencia) ata un mínimo de 10 por cada 100.000 habitantes.
- 2.4.19. Dereitos humanos e estratexia «Cero Contencións»: Apostaremos por un modelo asistencial comunitario de proximidade e desenvolveremos a estratexia «Cero Contencións».
- 2.4.20. Permiso por risco suicida: Crearemos un permiso laboral de acompañamento para familiares e persoas do contorno próximo de pacientes en risco de suicidio.
- 2.4.21. Estratexia de cultura e saúde: Primeira estratexia estatal con fondos finalistas para prescribir actividades culturais desde a Atención Primaria e desenvolver programas culturais dentro dos centros sanitarios.
Saúde sexual, reprodutiva, obstétrica e loito perinatal
- 2.4.22. Reformaremos o artigo 43 da Constitución para incluír o dereito ao aborto, incluíndo expresamente nel que os poderes públicos garantirán o exercicio do dereito das mulleres á interrupción voluntaria do embarazo en condicións de igualdade real e efectiva con cantas prestacións e servizos sexan necesarios para o devandito exercicio.
- 2.4.23. Garantía do aborto (IVE): Estratexia para garantir a IVE en centros públicos en todas as comunidades autónomas e cidades autónomas, financiada co Fondo Social Europeo Plus (FSE+) e incluíndo gastos de desprazamento. Formación obrigatoria en IVE nos plans de estudo e especialidades sanitarias.
- 2.4.24. Lei integral de saúde obstétrica: Recoñeceremos o embarazo, o parto e o posparto como procesos naturais. Tipificaremos a violencia obstétrica, crearemos unha canle de denuncia confidencial e garantiremos dereitos por lei (acompañamento, libre movemento, alivio da dor e ratio OMS de 1 matrona por muller en parto activo nun máximo de 5 anos).
- 2.4.25. Ampliación da protección por loito perinatal e secuelas: Inscrición no Rexistro Civil da perda xestacional desde o sexto mes de xestación, permiso para o outro proxenitor tras morte fetal desde os 180 días e ampliación do permiso maternal por complicacións físicas tras o parto acreditadas medicamente.
- 2.4.26. Atención integral ao climaterio e á menopausa: Incluiremos a atención á menopausa como dereito con consultas estendidas, valoración individualizada multidisciplinar e control de prezos de medicamentos para evitar desabastecementos e incrementos especulativos.
- 2.4.27. Estudo de fertilidade e reprodución asistida: Incluiremos a valoración da fertilidade previa aos intentos de concepción no SNS e aumentaremos os recursos finalistas para servizos de reprodución asistida en idades temperás.
- 2.4.28. Impulsaremos o reforzo da provisión pública mediante o despregamento de infraestruturas e capacidades propias do sistema sanitario público, incluídos bancos públicos de óvulos e outros recursos necesarios, e promoveremos un debate público e bioético sobre o modelo de reprodución asistida.
Tempos de espera, listas de espera e diagnóstico
- 2.4.29. Aprobaremos o Real decreto de listas de espera impulsado na lexislatura, que inclúa xestión de tempos e rexistros iniciando o cómputo coa indicación facultativa (máximo de cinco días para a inscrición sen alterar a data por falta de axenda) e prohiba as listas paralelas ou de «paso B»; que inclúa por primeira vez os tempos de Atención Primaria (medicina de familia, pediatría e enfermaría) e de Saúde Mental; e que se amplíen a 25 os procedementos cirúrxicos analizados e se avalíen 15 probas diagnósticas e terapéuticas. O devandito real decreto asegurará o control e a transparencia, xa que os pacientes derivados a centros concertados seguirán no rexistro oficial ata recibir asistencia, e planificarase unha maior periodicidade na publicación de datos e indicadores de demora.
- 2.4.30. Plan de modernización tecnolóxica e infraestruturas: Continuaremos o financiamento finalista ás comunidades autónomas para renovar a tecnoloxía diagnóstica en hospitais públicos (Anatomía Patolóxica, Microbioloxía) e acelerar diagnósticos.
Política farmacéutica, investigación e industria pública
- 2.4.31. Industria farmacéutica pública e autonomía estratéxica: Crearemos unha empresa/industria farmacéutica con participación 100 % pública e expansión de iniciativas existentes (Certera, Terafront) para asegurar liderado investigador, reforzar a produción en España/Europa e evitar desabastecementos.
- 2.4.32. Lei de medicamentos e acceso innovador: Reforma lexislativa para reducir os tempos de acceso a fármacos innovadores, fixar prezos sustentables para o SNS, coordinar farmacias comunitarias coa Atención Primaria e protexer a subministración.
- 2.4.33. Cláusulas de acceso xusto e medicamentos orfos: Obriga de aplicar cláusulas de acceso xusto en fármacos desenvolvidos con fondos públicos e creación dun fondo finalista para medicamentos orfos de elevado impacto económico.
- 2.4.34. Independencia da industria: Garantiremos a independencia total da xestión da sanidade respecto das multinacionais farmacéuticas e biotecnolóxicas.
Profesionais sanitarios e saúde laboral
- 2.4.35. Reclasificación profesional: Reclasificación inmediata de profesionais como a incluída na reforma do estatuto marco, para todas as profesións sanitarias segundo a súa formación e os créditos desta, cumprindo o Acordo Marco para unha Administración do Século XXI.
- 2.4.36. Libranza da mañá do día de gardas de 24 horas: Impoñeremos o descanso/libranza a mañá do día da garda (libranza do entrante) igual que agora se libra a posterior. Promoveremos que os servizos autonómicos de saúde aumenten os seus cadros de persoal en función das súas especificidades para implantar quendas de 8 e 12 h.
- 2.4.37. Reformaremos de forma definitiva a Lei de ordenación das profesións sanitarias actualizando as profesións sanitarias e as súas competencias xerais.
- 2.4.38. Aumento e planificación de prazas de formación sanitaria especializada: Continuaremos co aumento de prazas da FSE segundo as necesidades do SNS identificadas entre as comunidades autónomas e o ministerio.
- 2.4.39. Continuaremos coa creación de especialidades sanitarias, diplomas, diplomas de acreditación avanzada, etc., segundo as necesidades de perfís profesionais definidas (Enfermidades Infecciosas, Xenética Médica, Xenética Clínica de Laboratorio, Enfermaría de Críticos/Urxencias e Práctica Avanzada…).
- 2.4.40. Xestión das incapacidades temporais (IT): Blindaxe por lei para que o control das altas/baixas médicas corresponda en exclusiva aos médicos do SNS, limitando as mutuas a un papel de apoio e financiamento en enfermidades profesionais.
Saúde pública
- 2.4.41. Lei antitabaquismo estendida: Prohibiremos fumar en terrazas e praias, implantaremos o empaquetado xenérico, prohibiremos vapeadores desbotables e equipararemos dispositivos electrónicos/tabaco quentado ao tabaco tradicional.
- 2.4.42. Fiscalidade saudable e impostos finalistas: Crearemos impostos específicos a bebidas enerxéticas, refrescos azucrados, tabaco e produtos ultraprocesados para destinar a súa recadación a melloras en saúde.
- 2.4.43. Protección de menores fronte á publicidade: Regularemos con severidade a publicidade e o patrocinio de alimentos ultraprocesados e alcohol orientado á infancia e á adolescencia.
- 2.4.44. Saúde pública e emerxencias: Despregaremos a Axencia de Saúde Pública estatal, reforzaremos axencias autonómicas e homologaremos protocolos para emerxencias e pandemias con acceso equitativo a material e vacinas.
- 2.4.45. Fortaleceremos a rede de Centros de Tratamento de Adiccións (alcohol, drogas e xogo) en todo o Estado, cun protocolo de actuación común en cada sistema de saúde autonómico e unha avaliación do número de persoas usuarias en cada comunidade, de modo que o Ministerio de Sanidade dispoña de informes realistas e poida lanzar campañas axustadas á realidade da poboación e aos riscos de adicción actuais. Así mesmo, impulsaremos campañas para a prevención e a detección de consumos aditivos.
Dereitos de pacientes e Lei celíaca
- 2.4.46. Lei de organizacións de pacientes: Marco legal que garante a participación estruturada dos pacientes nos órganos de toma de decisións do SNS.
- 2.4.47. Lei celíaca: Promulgaremos unha lei específica cun selo oficial de control do Ministerio, axudas económicas directas para a compra de alimentos sen glute e controis de saúde infantís específicos.
Preguntas e respostas
Reverterá a Fronte Ampla as privatizacións na sanidade?
Si, de forma paulatina. A Fronte Ampla propón unha Lei de xestión pública e integridade do Sistema Nacional de Saúde que faga da xestión pública directa a vía xeral e derrogue a Lei 15/1997, que abriu a porta á xestión privada. A xestión indirecta pasaría a ser estritamente excepcional e necesitaría unha xustificación obxectiva e unha avaliación técnica previa.
Revisaríanse os contratos dos servizos privatizados para internalizalos pouco a pouco, e as mutuas de funcionarios (MUFACE, MUGEJU e ISFAS) integraríanse definitivamente no Sistema Nacional de Saúde. Todo iso co 8 % do PIB estatal comprometido para a sanidade pública.
Cubrirá a sanidade pública o dentista, as lentes e os audiófonos?
Si. A Fronte Ampla propón estender a cobertura bucodental polo menos ao 50 % da poboación residente ao final da lexislatura, dar lentes e lentes de contacto gratuítas a todas as idades coa universalización do «Plan Veo» e incluír os audiófonos na carteira común de servizos.
Os audiófonos terían financiamento público para toda a poboación que os necesite, con axudas prioritarias para maiores de 65 anos e persoas con discapacidade.
Que fará a Fronte Ampla coas listas de espera?
A Fronte Ampla propón un real decreto de listas de espera que prohiba as listas paralelas e empece a contar o tempo desde a indicación do médico. Por primeira vez mediríanse tamén os tempos de Atención Primaria e de Saúde Mental.
A inscrición na lista faríase nun máximo de cinco días, os pacientes derivados a centros concertados seguirían no rexistro oficial ata seren atendidos e os datos de demora publicaríanse con máis frecuencia. Ademais, seguiríase financiando a renovación da tecnoloxía diagnóstica dos hospitais públicos.
Que propón a Fronte Ampla para a saúde mental?
A Fronte Ampla propón un fondo específico para a Rede de Saúde Mental Comunitaria e un mínimo de 10 profesionais por cada 100.000 habitantes, cun modelo de atención comunitario e de proximidade.
Ademais, crearía un permiso laboral para que familiares e persoas próximas poidan acompañar pacientes en risco de suicidio, e desenvolvería a estratexia «Cero Contencións».
Que propón a Fronte Ampla sobre o aborto e a saúde reprodutiva?
A Fronte Ampla propón incluír o dereito ao aborto no artigo 43 da Constitución e garantir a interrupción voluntaria do embarazo en centros públicos de todas as comunidades e cidades autónomas, cos gastos de desprazamento cubertos.
Tamén aprobaría unha Lei integral de saúde obstétrica que tipifique a violencia obstétrica e garanta dereitos como o acompañamento, o alivio da dor e unha matrona por muller en parto activo nun máximo de 5 anos.
Poderase fumar nas terrazas e nas praias?
Non. A Fronte Ampla propón unha lei antitabaco que prohiba fumar en terrazas e praias, prohiba os vapeadores desbotables, implante o empaquetado xenérico e trate os dispositivos electrónicos e o tabaco quentado igual que o tabaco tradicional.
A Fronte Ampla crearía ademais impostos específicos ás bebidas enerxéticas, aos refrescos azucrados, ao tabaco e aos ultraprocesados, e o recadado destinaríase a melloras en saúde.